B1Het Klokhuis · 7 September 13:00
Hoe ziet een sint-jakobsschelp? | Anders kijken
Transcript
- Met onze ogen kunnen we heel veel zien.
- Ver af, van dichtbij in kleur en ook
- aardig rondom ons heen. Maar we zien ook
- heel veel niet. Als je met andere ogen
- naar de wereld kijkt, ziet hij er echt
- totaal anders uit.
- Zoals met de ogen van
- een Sint Jacobs schelp. Ja, die leeft
- hier tussen de haaien en de roggen. Ja.
- En misschien denk je nu wel: "Wacht even
- hoor, een schelp met ogen." Ja, het
- diertje dat in de schelp leeft ogen. En
- dat zijn er niet één of twee, maar wel
- 100 prachtige blauwe ogen. En dat is nog
- niet alles. Die werken heel anders dan
- onze ogen. Kijk, dit is ons oog. Hier
- zit je pupil. En als ik hem dan
- openmaak, dan zit daarchter de lens. Het
- lijkt ook wel een beetje op een stuk
- gebogen glas. Het licht komt via de
- pupil naar binnen en de lens buigt het
- licht dan zo dat het achterin je oog
- precies op de juiste plek valt op
- speciale ontvangertjes. En die geven dat
- dan weer door aan de hersenen. En zo
- wordt er dan een beeld van gemaakt. Een
- fototoestel werkt ongeveer als ons oog,
- namelijk met een lens. Dat licht komt
- hier binnen en komt dan terecht op een
- sensor. En dat kan je een beetje zien
- als een soort elektronische versie van
- die ontvangertjes in onze ogen. Nou, die
- sensor die maakt van dat licht een
- beeld, namelijk een foto. Maar de Sint
- Jacobs schelp die heeft geen lenzen in
- die 100 oogjes, maar spiegels.
- Kijken met spiegels, dat lijkt raar,
- maar die gebruiken ze ook in telescopen
- om naar de sterren [muziek] te kijken.
- Dit is een spiegeltescoop.
- En even checken. [muziek]
- Ja, daar zit de spiegel. Hallo.
- Maar waarom een spiegel? Nou, met een
- telescoop wil je eigenlijk heel ver
- wegkijken.
- Dat kan met een lens, zoals in jouw
- fototoestel. [muziek] Alleen heb je
- eigenlijk een hele grote nodig. Maar die
- is ontzettend zwaar, duur en onhandig.
- En een spiegel is makkelijker om te
- maken en makkelijk om heel groot te
- maken. Zo vang je meer licht op. Het
- werkt zo. Het licht van heel ver weg,
- bijvoorbeeld van een ster, valt op deze
- grote spiegel. Die eh weer kaatst dan
- naar deze tweede kleinere spiegel. Oh
- ja, er zit er nog eentje. En die weer
- kaatst ligt dan hier naar achter naar
- een stensor. En ditzelfde spiegelsysteem
- zit dus in elk van die piepkleine oogjes
- van de Sint Jacobschelp. Bizar.
- Waarom deze schelpen spiegels in hun
- ogen hebben in plaats van lenzen? Dat
- weten we niet, want vissen die leven ook
- onder water en die hebben wel lenzen. En
- waarom het zoveel ogen zijn weten we ook
- niet. Wel weten we dat ze behoorlijk ver
- kunnen zien. Duikers hebben ook
- aangegeven dat als ze alleen al in de
- buurt komen van deze schelpen zal gauw
- dichtklappen. Of want ze kunnen nog iets
- bijzonders, ze zwemmen weg.
- Wegwezen, gemene duikers. Ik zie jullie
- huis wel hoor. Hey.
- Ja. Eh de Sint Jacobschel dus met wel
- 100 spiegels als ogen. Doei.