B1Het Klokhuis · Vandaag 13:06
Meevaren op een veerboot
Transcript
- Vandaag in het klokhuis ga ik met de
- veerboot naar Ameland. Dat lijkt
- simpeler dan het is, want niet alleen in
- de boot, maar ook daar buiten is het
- passen en meten.
- Ik sta hier aan de Waddenzee in de haven
- van Holwert en vanaf hier vertrekt de
- veerboot naar Ambeland. Kijk, daar komt
- hij al.
- Aanbeland is één van de eilanden. En die
- veerboten zijn natuurlijk heel
- belangrijk voor toeristen, maar zeker
- ook voor de bewoners van de eilanden.
- De bewoners van de Waddeilanden zijn
- heel afhankelijk van de veerboten. Ze
- gaan ermee naar hun werk, naar het
- ziekenhuis, naar school op het vaste
- land. Maar ook alle spullen die op een
- Waddeiland te koop staan, die moeten met
- de veerboot aangevoerd worden. Denk aan
- schroefjes, aardappelen, complete
- chalet. Je kan het zo gek niet bedenken.
- Om dat allemaal te vervoeren gaan er
- elke dag 10 tot 12 van zulke
- vrachtwagens naar aaneland.
- De vrachtauto's, gewone auto's en
- caravans die komen hier aan boord. En op
- een drukke dag kan het nog best wel een
- puzzel zijn. Daarom heeft de kapitein
- vanuit de stuur het contact met de
- stuurman en de matroos die hier beneden
- aan de zijn.
- 15 luxe en acht vrachtwagens.
- Dankjewel.
- En samen delen ze de veerboot in als een
- soort tetrpel. Het gewicht moet goed
- verdeeld worden en dat is [muziek]
- belangrijk want als alle wagens aan één
- kant gaan staan, dan kan de veerboot
- scheef komen te liggen. En dan zou het
- zomaar kunnen gebeuren dat onderweg naar
- het Waddeneiland de veerboot vast komt
- te lopen. Hoe dat werkt leg ik even uit.
- De Waddenzee is heel ondiep. Vooral bij
- app. Op sommige plekken heb je minder
- dan anderve meter water voordat je op de
- zeebodem zit. Om er nou voor te zorgen
- dat het schip niet vastloopt, is de
- bodem helemaal plat. Niks steekt uit.
- Dat de bodem van de veerboot plat is, is
- belangrijk, [muziek] want dan kan hij
- hoog op het water blijven drijven. En
- als alle voertuigen netjes verspreid
- zijn, dan is er precies genoeg ruimte
- tussen de bodem van de veerboot en het
- zand. Maar als al het gewicht aan één
- kant komt te zitten, dan komt de
- veerboot schuin te liggen. En in een
- ondiepe zee als de Waddenzee kan dat
- genoeg [muziek] zijn om vast te lopen.
- Ik ben vertrokken op de veerboot naar
- Ameland. De overtocht duurt 50 minuten
- en elke dag kan je op een veerboot als
- deze zes keer heen en weer. Maar dat het
- zo vaak kan is helemaal niet zo
- vanzelfsprekend.
- Zo'n 100 jaar geleden, toen de eerste
- veerboten naar de Waddeneilanden
- begonnen te varen, kon dat alleen met
- hoogwater. Bij laag water liep het schip
- vast op de ondiepe zeebodem.
- Nu kan je ook bij app als het water laag
- staat vanaf vier havens van het vaste
- land naar een baddeiland varen. Dat kan
- omdat er vaargeulen gegraven zijn, die
- rode lijnen. Daar is zand weggehaald,
- zodat de veerboot niet vastloopt. Maar
- omdat door de stroming van de zee zo'n
- vaargeul zich heel snel weer vult met
- zand, moeten elke dag baggerschepen dat
- zand weer weghalen, zodat de veerboten
- kunnen blijven varen.
- Dit is de stuurhut van de veerboot.
- Hallo mannen.
- Hoi.
- Hei.
- Dit is hoog boven water met ramen aan
- alle kanten. En hier zitten altijd
- minstens twee mensen. De stuurman en de
- kapitein. Als er dan iemand ofwel wordt,
- is er altijd nog de ander om het over te
- nemen. Nou en wat ook heel leuk is, is
- dat de stuurhut zo gebouwd is dat alles
- gespiegeld [muziek] is. Dat betekent dat
- de veerboot bij aankomst niet hoeft te
- keren. Nee, de kapitein en de stuurman
- die kunnen gewoon hun stoel omdraaien en
- dan zijn ze weer ready voor de
- terugtocht.
- [muziek]
- Kijk, zo makkelijk kan het zijn.
- Kapitein Niels, is het nou moeilijk om
- zo'n veerboot te besturen of gaat dat op
- de automatische piloot? Zo dat ze een
- vliegtuig?
- Eh nee, dat gaat niet op automatische
- piloot. Eh wij doen dat allemaal zelf.
- Op zeeschepen zie je het wel dat het
- toch wel eens eh via een kampioen te
- gaat, maar eh hier op het wat hebben we
- te maken met sterke stroming vandaag
- veel wind en eh we hebben een smalle
- kronkelijke vaargeul. En als we dat via
- een computer doen is de kans groot dat
- we aan de grond lopen.
- Maar eh hoe doe je dat dan eigenlijk?
- Want ik zie hier geen roer staan.
- Nee, wij sturen met een eh joystick. Die
- zie je hier.
- Dit kleine ding dat lijkt net een
- videogame. Mag ik het ook eens proberen?
- Nou, dat doen we maar even niet.
- Maar het lijkt het lijkt zo simpel.
- Het eh waait vrij hard vandaag en het is
- eh sterke stroming en dat is niet echt
- het moment om eh dit nu te gaan
- proberen.
- Jammer.
- [muziek]
- De kapitein zit helemaal bovenop het
- schip. Maar beneden gebeurt ook van
- alles. Helemaal onderin het schip zit
- [muziek] de machinekamer.
- De machinekamer is het kloppend hart van
- de veerboot. Hier staan de motoren voor
- stroom en de motoren om de boot voor te
- stuwen. [muziek] De machinist houdt
- alles in de gaten en staat constant in
- contact met de stuurhut boven. Goee. Zo,
- even rust. Kan ik nog even tot rust
- komen voordat we aankomen op Ameland?
- Omdat een veerboot het hele jaar lang
- elke dag op zee zit, moet hij goed
- onderhouden worden. [muziek] En dat
- gebeurt hier op de scheepzwerf in het
- Groningse farmsum.
- Eerst vaart de veerboot van de haven
- naar de werf. 11 karretjes schuiven het
- water in en het schip komt daarboven te
- liggen. Dan trekken 11 dikke staalkabels
- die aangedreven worden door een enorme
- elektromotor. De plateaus met daarop het
- schip de kant op.
- Eenmaal aan de kant gaan er allerlei
- mensen met het schip aan de slag. En dat
- begint met een grondige schoonmaak, want
- de aangroei moet eraf.
- Nou, en wat is nou die aangroei? De
- aangroei is eigenlijk alles uit de zee
- dat zich aan de romp van het schip heeft
- [muziek] genesseld. Dus we hebben hier
- mosselen, schelpen, zeepokken, zeewier.
- En als die [muziek] aan het schip
- blijven zitten is het schip minder
- gestroomlijn en daardoor glijdt het
- minder [muziek] makkelijk door het water
- en dan heb je ook weer extra brandstof
- nodig. Dus door het allemaal goed schoon
- te maken is dat ook weer beter voor het
- milieu.
- Dat is echt heel hard.
- [muziek]
- [muziek]
- Het schip krijgt een nieuwe verflaag,
- zodat hij er weer netjes uitziet.
- [muziek]
- Maar het belangrijkste is de technische
- inspectie bijvoorbeeld van de schroef.
- Want het kan alleen als het schip op het
- droge staat. Aan allebei de kanten van
- het schip zit zo'n schroef en die zorgen
- ervoor dat het schip kan varen. Maar als
- er dan eentje uitvalt dan zorgt het
- ervoor dat het schip helemaal scheef
- komt te liggen uit de vaargul en vast
- komt te zitten in dat ondiepe zand. En
- dat willen we niet hebben. Kijk. En hier
- zie je ook die zeepokken zitten.
- In de machinekamer wordt de hele motor
- uit elkaar gehaald. Alles gaat eruit.
- cilinders, schroeven, tandwielen.
- Alles wordt schoongemaakt en
- gecontroleerd of het nog een tijdje mee
- kan of dat het moet worden vervangen.
- [muziek] En de veiligheid die wordt ook
- gecheckt bijvoorbeeld van de
- reddingsboten. Eigenlijk wordt alles wat
- aan, in, op of onder het schip zit
- aangepakt, bekeken, schoongemaakt of
- gerepareerd.
- Zo, die doet het ook.
- Tot slot krijgt het restaurant en de
- passagiersruimte een schoonmaakbeurt. En
- dan kan het schip weer de zee op.
- Terug naar de haven. Klaar om weer een
- jaar lang [muziek] het vaste land met de
- Waddeilanden te verbinden. Ja.