B1Het Klokhuis · 26 augustus 13:00
Hoe graven wormen onder de grond? | Vragen van kinderen
Transcript
- Hoi kijen. Mijn naam is Luuk. In het bos
- zie ik vaak worms verdwijnen de grond.
- Maar hoe kunnen ze tunnels graven onder
- de grond?
- [muziek]
- Wormen. Het zijn eh zachte, flexibele,
- maar vooral heel bijzondere diertjes.
- [muziek] Zo'n hand aarde is voor hun
- echt een waar snackparadijs. Dat zit vol
- met rottende plantenresten. En daar
- graven ze zich een weg doorheen en halen
- ze voedingsstoffen uit. [muziek] En wat
- ze niet nodig hebben, dat poepen ze uit.
- En daar zitten dan weer heel veel
- voedingsstoffen in voor bomen [muziek]
- en planten. Wormen zijn dus echt super
- belangrijk voor de natuur en voor de
- voedselkringloop. Maar ja, ze zijn zacht
- en ze zijn slijmerig. Hoe wmen ze zich
- dan een weg door de harde grond? Jij mag
- hier blijven.
- Dat weet Jeroen Onrust, wormonderzoeker
- aan de universiteit van Groningen. Hey
- Jeroen, jij hebt wat eh wormen
- meegenomen. Die zijn ook al lekker aan
- het graven.
- Maar hoe doen ze dat nou om zo'n tunnel
- graven? Ja, dat is fascinerend. Als je
- zo'n regenworm vastpakt is een heel slap
- flubberig dingetje. Maar neem maar eens
- op je hand en dan voel je eigenlijk ook
- hoe gespierd is. [gelach]
- Ja, want da het zijn echt de
- krachtpassers van de natuur. Maar wat
- nog belangrijker is, is dat ze geen
- botten hebben zoals wij, maar ze hebben
- een skelet van water. Een hydroskelet
- noemen we dat. En wat ze dus doen is dat
- ze dat water in hun lijf kunnen
- verplaatsen. [muziek] En daarmee kunnen
- ze weer heel veel druk en kracht zetten
- om in de bodem weg te burgen.
- Hij probeert al naar beneden te gaan.
- Ja.
- [gelach]
- [muziek]
- Maar hoe doen ze dat dan precies?
- Nou, als je goed kijkt bestaat zo'n
- regenworm uit allemaal ringen. En elk
- van die ringen is eigenlijk een soort
- waterkamer. En met die spieren die in
- het lijf kunnen ze die waterkamers
- vullen met water en eigenlijk ook weer
- leeg laten lopen. Dus ze kunnen heel
- smal worden, maar ook weer heel breed.
- [muziek]
- En op die manier kunnen ze eigenlijk
- door een hoop aarde eh zich bewegen. En
- dat kan ik laten zien met deze blije
- worm. ballonborm.
- Hey. Hallo.
- Dit is dus de kop. Die is nu heel spits.
- Daarmeein zoekt hij dus gaatjes in de
- bodem. En als hij daar dan inkruipt en
- vervolgens kan hij dat door de spieren
- aan te spannen die kop heel dik maken.
- En daarmee duwen ze dus aljd grond opzij
- en maken ze ruimte om verder te kruipen.
- En volgens mij kop weer spits. En zo
- kunnen ze heel snel door de bodem eh
- zich verplaatsen.
- [muziek]
- Wat ik nou dus echt altijd afvraag is
- hoe kan het dat de tunnels niet
- instorten?
- Ja, dat is wel grappig, want misschien
- merkt je het net, die bor zijn een
- beetje slijmerig. Hm. Huh. En dat slijm
- dat scheiden ze dus ook af in de bodem
- en dat werkt als een soort lijm. En
- daarmee krijg je dus hele stevige
- tunnels.
- En hoe zit het dan met ademhalen? Want
- kunnen ze dat ook diep in de bodem?
- Ja, dus door die tunnels komt er dus
- genoeg zuurstof in de bodem, wat gunstig
- is voor die wormen, maar uiteindelijk
- dus ook voor alle andere beestjes die in
- de bodem leven en ook de planten die
- daar weer wortelen. En daarnaast
- [muziek] zorgt het ook voor dat als het
- heel veel heeft geregend dat regenwater
- beter de bodem in zat.
- Ja, maar dit zijn dus gewoon de helden
- van de bodem.
- Regenworm zijn zo belangrijk voor de
- natuur.
- Nou, succes hè. Lekker [muziek] tunnels
- duwen met je lichtpierlijfjes.