B1Het Klokhuis · 29 July 13:00
Wat is kaatsen?
Transcript
- Vandaag [muziek] zijn we in Friesland
- voor een eeuwen oude balsport. Kaatsen.
- Dit is de Vreulenpartij. De
- belangrijkste kaatswedstrijd voor
- jongens onder de 18 jaar.
- En wel 40 Friese dorpen strijden tegen
- elkaar. [muziek]
- Kaatsen speel je met een team en je
- probeert de bal zo te slaan dat de
- tegenstander niet terug kan slaan. Als
- dat lukt krijg je een punt. En het team
- met de meeste punten wint.
- Dit is Jort, [muziek] een groot
- kaatstalent. Hij droomt van winst bij de
- Freulen. Hoe ver [muziek] zal die komen
- en wat maakt Kaats nou zo bijzonder?
- [muziek]
- Jort. Hey.
- Hey Pascal,
- hoe ben jij zo goed geworden in kaatsen?
- Eh ik train drie keer in de week het
- kaatsen zelf en één keer in de week eh
- doe ik een wedstrijd om
- wedstrijdervaring op te bouwen.
- Ja. Ja, dat is heel veel oefenen. Maar
- als ik dit zo zie, dan komt er nog iets
- bij kijken.
- Eh ik ga ook in eh twee keer per week
- naar sportschool.
- Even
- Ja, dat ziet er goed uit.
- En het helpt zeker waardoor je de bal
- veel en veel harder kunt slaan.
- Kaats is een eeuwen oude balsport. Ouder
- dan bijvoorbeeld voetbal of tennis. En
- het wordt echt over de hele wereld
- gespeeld. Eens even kijken. Nederland
- natuurlijk, maar ook hier België,
- Frankrijk, Spanje in de Verenigde
- Staten, maar ook in Chili en Argentinië.
- Wel bijzonder trouwens, elk land heeft
- er net even andere spelregels.
- Kaats is ooit begonnen in kloosters in
- Frankrijk. In de middeleeuwen werd het
- gespeeld door arm, rijk. Het werd zelfs
- zo populair dat er overlast van kwam. En
- er kwamen in allerlei landen
- [schraapt keel] regels en verboden. Maar
- in 1853 wilden een aantal inwoners van
- Franeker in Friesland er [muziek] alles
- aan doen om de sport in leven te houden.
- En ze richten de permanente commissie
- op, de PC. De PC is inmiddels het oudste
- en belangrijkste [muziek]
- kaatstoernooi dat elk jaar in
- Franekerfriesland gehouden wordt.
- Ja, de pc. Hoe voelt het denk je om dat
- te winnen? Ik heb er zelf geen idee van,
- maar de pc is wel de wedstrijd die je
- wil winnen en waar je hele kaartcarrière
- naartoe streeft. Als je de pc wint word
- je bekroond tot koning en dat is de
- ultieme prijs. Mijn trainer Simon die is
- als koning geweest.
- Oké. Mooi. Ja. Ja. En daar is er. Heel
- verrassend toch nog. Simon Midesmacht
- hem binnen. Zuink.
- Hey jongens, laat ons nu beginnen.
- Nou, dan ben ik op de juiste plek om het
- te leren. Voor kaatsen heb je nodig een
- veld.
- Twee teams van drie spelers, een
- balletje, een handschoen.
- Maar
- Simon, je gebruikt vooral je handpalm.
- Dat klopt hè?
- Je handpalm heb je nodig om een bal
- onderhands met blote hand richting het
- perk te slaan.
- Ja, dus zo
- precies. En daar heb je een bepaalde
- techniek voor nodig. Laat de bal door je
- handpalm erin te laten gaan en bij de
- vingertoppen vliegt hij eruit.
- Beetje mee flow eigenlijk.
- Laten we het gewoon eens een keer
- proberen.
- Lijkt me leuk. Die daal te hoog.
- Huppakeé. Goed zo. Ja, zeker.
- Ja. En dan kom
- voel het gelijk.
- 1 2 Dat is hem.
- Oeh. Ah, het wordt steeds pijnlijker.
- Ja, maar op een gegeven moment heb je
- geen gevoel meer.
- Nee, precies. [gelach]
- Dit is een kaatsbal gemaakt van
- kunstleer. Weegt maar 24 gr. Gevuld met
- komt hij alpaca haar. En doordat het
- balletje zo klein en hard is, kan hij op
- het veld wel een snelheid bereiken van
- 140 km/u. [muziek]
- Wow, je ziet die bal bijna niet.
- [muziek]
- Bam. Wow, dat gaat richting de 120 km/u.
- Wauw. Zo moet het dus.
- Zo moet het.
- En nu even goed opletten, want dit is
- best wel ingewikkeld. De spelregels. Er
- zijn dus twee teams. Het opslagteam
- [muziek]
- en het perkteam. Nou, het opslagteam, de
- naam zegt het eigenlijk al, die slaan
- het balletje op en die proberen dat
- balletje dan hier binnen die lijnen te
- krijgen in [muziek] het perk. Als dat
- lukt scoren ze punten. Het perkdeam wil
- dat natuurlijk voorkomen. Dus die doen
- er alles aan om dat balletje terug te
- slaan. Nou, die kan hier ergens terecht
- komen. Bij de eerste service komt het
- balletje bijvoorbeeld hier terecht. Daar
- komt dan het witte blokje. De eerste
- kaats. [muziek]
- Bij de tweede service komt hij
- bijvoorbeeld hier terecht en daar komt
- dan het rode blokje. De tweede kaats.
- Dan wordt er gewisseld en moet het
- perkteam proberen om dat balletje
- voorbij de kaats te krijgen. En zo
- scoren ze punten. Snappen jullie het
- nog?
- Zo,
- het perkteam kan het balletje onderhands
- terugslaan of bovens. Maar ja, je moet
- bedenken dat balletje kan wel 140 km/u
- gaan. Knij hard. Ja, dat doet natuurlijk
- heel erg veel pijn aan je blote hand.
- Dat wil je niet. En daarom hebben ze een
- speciale kaatshandschoen
- ter bescherming van je hand. Voel je
- niks meer van.
- Wat maakt deze kaathandschoenen zo
- bijzonder?
- Het bijzondere van deze
- kaatshandschoenen is dat deze
- handschoenen worden op hand worden ze
- gemaakt. Deze handschoen is hand gemaakt
- van Jort. Maar je merkt hier er zit een
- verhart stuk dat is de nap zit in de
- handschoen. Daar behoort de bal doorheen
- te vliegen om zodoende een flinke
- afstand af te leggen.
- Dan kan je echt keihard slaan hè.
- Dan kan je verschrikkelijk hard slaan,
- Pascal.
- Ah, het is nog best moeilijk.
- Bewust in de na. Goed zo. Kig.
- Beter.
- O,
- dat is hem.
- En dat was hem.
- Yes.
- Ja. Stop.
- Ja, lekker.
- Kaatsen is er voor jongens en voor
- meiden. En die Friese passie zit er bij
- allemaal even goed in.
- O.
- Hey. Eh, waarvoor zijn jullie aan het
- trainen?
- NK.
- Het NK Nederlands kampioenschap. En wat
- is uiteindelijk zeg maar een soort van
- het hoogst haalbare voor jullie?
- Nou, de dames PC natuurlijk.
- De dames PC. Oké. En gaan jullie die
- ooit winnen? Wat denk je?
- Dat hopen we natuurlijk op.
- Ja,
- ik hoop het ook. Zat spats.
- Oké, allemaal op de voorlijn.
- Kort komt hij. Tak tak tak. Oké,
- allemaal op de voorlijn.
- Goed zo. En twee en é en twee en é en
- twee en lopas. Kom aan. Ja, [gelach]
- lekker aan het trainen. Conditie is ook
- belangrijk, maar wat maakt nou een echt
- goed kaatsteam?
- Een echt goed kaatsteam is belangrijk
- dat je goed met elkaar kunt
- en dat je lekker veel tempo erin kan
- houden. Dat je elkaar een beetje kan
- aanvoelen erin.
- Hm hm. En dat je fouten kunnen gemaakt
- worden en dat je niet boos op elkaar
- wordt, want het is je moet met zijn hand
- doen.
- Ja, precies. En je kan natuurlijk niet
- alleen, dus je moet elkaar een beetje er
- doorheen slepen als teamwork. En dan kom
- je er vast wel. En dan hoop je dat je de
- eerste prijs gaat halen. Dat zou leuk
- zijn.
- Jord en zijn team dachten en hoopt bij
- de Freulen heel ver te komen, maar ja,
- zo gaat het soms ook in een wedstrijd.
- Je dag niet hebben en er vroegtijdig uit
- liggen. [gejuich]
- Ik denk dat het eh met ons alle drie
- even niet lukte. We raakten de bal niet
- goed en eh ja, gewoon niet helemaal goed
- inkwamen in het spelletje. Volgend jaar
- weer een kans
- en dan zijn we er sterker dan ooit.
- Van de meer.
- Nee, die is uit.
- Ja, goed gezien.
- Doe maar alsjeblieft. Ik
- raakt hem wel.
- Loop er naartoe. Loop erar toe. Met
- standje pakken. Ah,
- dat is jammer. Nee, dat is jammer.
- [gelach]
- 9 kom te ver. Juist. Moest kijken. Dat
- is hem.
- Wat is Ik zie hem niet eens. Wow.
- [snakt naar adem]
- Klein balletje. Grote dromen. Één ding
- weet ik zeker. Ik ga naar huis met een
- pijnlijke hand. [gelach]
- Ja.