B1Het Klokhuis · 15 July 13:00
Waarom heeft Nederland geen bergen? | Vragen van Kinderen
Transcript
- Hoi klokhuis. Mijn naam is Lot en ik heb
- een vraag voor jullie. Hoe komt het er
- geen bergen in Nederland zijn?
- Goede vraag, maar ik heb er wel één
- gevonden. Namelijk de Grebbenberg.
- Volgens mij is die wel behoorlijk hoog,
- dus we gaan hem beklimmen.
- Zo,
- 52m.
- En dan heb je ook een lekker uitzicht
- ook.
- Hallo Boris.
- Hoi Tussen.
- Hi. Eh jij bent aardwetenschapper en jij
- weet alles van bergen. En nu heb ik een
- berg, de Grebben Berg.
- Ja, daar moet ik je helaas toch
- teleurstellen. Daar is hij te klein
- voor.
- Oh,
- een berg is pas een berg als hij 500 me
- hoog is. Dat is iets waar we als
- wetenschappers afspraken over hebben
- gemaakt. [muziek]
- Oké. Dus de Grebben Berg is een heuvel.
- Maar hoe komt het dat we in Nederland
- überhaupt geen bergen hebben? Nou, om
- dat te begrijpen zal ik eerst even
- uitleggen hoe bergen ontstaan. En
- daarvoor eh gaan we beginnen met kijken
- hoe de aarde in elkaar zit. Het eh
- binnenste van de aarde is superheet.
- Daaromheen zit vloeibaar gesteenten. Dat
- noemen we magma. En aan [muziek] de
- buitenkant zit de aardkorst en die
- bestaat uit aardplaten. Negen grote en
- een paar kleintjes. En die heb ik eh
- meegenomen voor je. Zullen we ze samen
- in elkaar gaan zetten?
- Ja, leuk.
- Nou, daar ligt hij dan, de aarde.
- Ja, kijk, hier kunnen we zien hoe de
- platen over de aarde verdeeld zijn.
- Hm hm.
- Die eh liggen niet helemaal stil, want
- die drijven namelijk op eh dat vloeibare
- binnenste van de aarde, op de magma.
- En op plekken waar die platen dan uit
- elkaar bewegen, kan er eh wat magma
- tussendoor omhoog komen. Dan krijg je
- vulkanisme
- en dat bouwt zich laagje voor laagje een
- vulkaan op. Ze kunnen ook naar elkaar
- toe bewegen en dan tegen elkaar
- aanbotsen.
- Maar als platen tegen elkaar aanbotsen,
- hoe krijg je dan bergen?
- Zal ik je laten zien.
- Oké.
- Als twee eh aardplaten tegen elkaar
- aanbotsen,
- dan komt er enorme kracht vrij en dan
- gebeurt er dit.
- Wauw.
- Ja. En zo krijg je dus echte hoge
- bergen.
- Aha. Een soort botsbergen.
- Ja, eigenlijk wel.
- Maar waarom hebben we die dan niet in
- Nederland?
- Ehm nou, dan haal ik de plaat van
- Nederland er even bij. Oh ja, dat is
- heel Europa.
- Dit is heel Europa. En Azië zit op deze
- plaat. Nederland is hier. En zoals je
- ziet is dat best ver van de rand van de
- plaat af.
- Dus daarom hebben we in Nederland eh
- geen bergen.
- Oh, jammer.
- Ja. Nou, ik heb wel gelukkig goed
- nieuws, want in het Europese deel van
- Nederland hebben we geen bergen, maar in
- het koninkrijk Nederland wel.
- Oh ja, dus in het Caribische deel.
- Precies.
- Oh, die hebben ook echt een eigen plaat.
- En eh wat hebben we hier dan aan bergen?
- Nou, we hebben hier de eilanden Saba
- Sinter Stajes en die hebben allebei een
- slapende vulkaan en die zijn allebei
- hoog genoeg om een berg te mogen eten.
- Zo. Nou, toch nog twee bergen gevonden.
- En dit mag dan wel geen berg zijn, maar
- een heuvel. Maar dat uitzicht, dat is
- ook gewoon de moeite waard.
- Vind ik ook.
- Ja.