A2NOS Journaal in Makkelijke Taal · 15 January 18:01
Explosies in Utrecht, uitvinding voor nierpatiënten, ruimtevaarders terug door ziekte
This channel only lets the video play on YouTube. The transcript and the words are still here.
Watch on YouTubeTranscript
- Goedenavond. Dit is het NOS Journaal
- Inkelijke taal van donderdag 15 januari
- en ik ben Jeroen Jepkema. In dit
- journaal vertellen we dat er explosies
- zijn geweest in het centrum van Utrecht.
- We laten zien dat er een nieuwe
- uitvending is voor mensen met
- nierproblemen. En het gaat over
- astronauten die eerder terug zijn
- gekomen uit de ruimte omdat er eentje
- ziek is.
- We beginnen met het nieuws uit Utrecht.
- Daar is in het centrum van de stad een
- grote explosie geweest. Er is daarna een
- grote brand uitgebroken. Het gebeurde
- dus in de stad Utrecht in het midden van
- het land. En hier is de brand te zien.
- Wat er precies is gebeurd is nog niet
- duidelijk. Er zouden meerdere explosies
- zijn geweest. Rond vanmiddag is het
- gebeurd. Achter naar binnen gehaald
- namelijk.
- En hier is te zien hoe groot de schade
- was.
- Onze verslaggever Sander van Hoorn is nu
- in Utrecht. Sander, wat weten we tot nu
- toe?
- Heel weinig eigenlijk. Ehm je ziet
- achter mij een straat en waar die mannen
- aan het werken zijn, een klein stukje
- verderop is een zijstraatje. En daar was
- die grote ontploffing. Ik heb een paar
- mensen gesproken die in dat straatje
- wonen. Die zeggen: "Het zijn daar
- allemaal gewoon huizen. Dus hier heb je
- nog wel wat winkels, maar in dat
- straatje waar het gebeurde niet. Daar
- wonen gewoon mensen. En die vertellen
- ook dat de ruiten aan het trillen waren.
- Dat sommige ruiten helemaal kapot
- gingen. En zij hadden het over een hele
- grote explosie en daarna nog een paar
- kleine. Nou, je ziet ook achter me
- misschien de rook die eh nog uit de
- huizen komt. De brandweer is op dit
- moment nog heel erg druk bezig om die
- brand uit te maken, maar dat is er nog
- niet gelukt. En zeggen ze, er zijn vier
- mensen die gewond zijn geraakt. Maar ze
- zeggen er meteen bij: "We weten niet
- hoeveel mensen nog in die huizen op dit
- moment zijn."
- Nee. En mensen die daar in de buurt
- wonen, die weg konden komen, die worden
- opgevangen ergens, hè. Eh is al
- duidelijk wanneer die dan weer naar huis
- kunnen?
- Nee, is nu niet duidelijk. Ze willen
- natuurlijk eerst dat de brand uit is.
- Daarna moeten ze kijken of de huizen in
- de buurt of die veilig zijn. Want de
- knal die was zo groot, zeggen mensen
- hier, dat er ook op de plek waar ik sta
- nog ruiten kapot zijn gegaan. Dus die
- knal die was echt heel groot. Nou, dan
- kun je je voorstellen dat eerst van de
- huizen daarnaast bekeken moet worden of
- het veilig is om daar naartoe terug te
- gaan. En ik sprak net een man die was
- met zijn zoon en zijn hond op weg naar
- dat opvangcentrum en die weet alleen
- maar dat hij voorlopig niet terug kan.
- En die hoopt dus in dat centrum waar ze
- worden opgevangen te horen wanneer dat
- wel kan. Dankjewel Sanne van Hoorn in
- Utrecht.
- We gaan verder met een Nederlandse
- uitvinding en die mensen met
- nierproblemen kan helpen. Het gaat om
- een klein apparaat dat het bloed van
- mensen kan schoonmaken.
- Je nieren zitten hier. Nieren filteren
- het bloed. Ze halen slechte stoffen
- eruit en maken bloed schoon.
- Maar bij mensen met een nierziekte werkt
- dat schoonmaken niet goed. Er blijven
- dan teveel slechte stoffen in het bloed
- zitten en dat kan dan giftig worden. De
- meeste mensen met een nierziekte moeten
- daarom een paar keer per week naar het
- ziekenhuis. Daar staan speciale
- apparaten die het bloed kunnen
- schoonmaken. Een dialys machine. Deze
- vrouw heeft ook een nierziekte en komt
- er vaak.
- zonne. Dit had ik hier niet gezeten. Dus
- ik ben echt heel blij dat dit ontdekt
- is. Dat wij dit kan van gebruik maken
- enzo.
- Maar dat kost veel tijd en moet dus een
- paar keer per week. Dat zorgt ervoor dat
- mensen met een nierziekte vaak veel tijd
- vastzitten aan zo'n machine.
- In Nederland zijn ongeveer 5000 mensen
- met een nierziekte. Voor hen is
- misschien een oplossing gevonden die nu
- wordt getest. Wetenschappers hebben het
- apparaat zo klein weten te maken dat het
- in een koffertje past.
- Dat vertelt ook deze vrouw. Zij laat het
- nieuwe apparaat zien.
- Dit is hem. Hij is 13 kg. Is veel
- lichter dan een standaardmachine en
- compact. Dus hij kan mee in een
- handbagage reiskoffer. Bijvoorbeeld in
- het vliegtuig.
- En dat geeft patiënten veel vrijheid. Ze
- hoeven straks niet meer altijd in de
- buurt van een ziekenhuis te zijn. Deze
- nierpatiënt is daar erg blij mee.
- Wat zou het u opleveren op het moment
- dat u zo'n mobiel neerdialyse apparaat
- heeft?
- Die vakantieverhaal.
- Dan ben je niet afhankelijk van andere
- mensen, want dan heb je alles in handen
- zelf.
- Als de testen goed gaan, dan kan dit
- apparaat volgend jaar of het jaar daarna
- door iedereen worden gebruikt.
- Vandaag kwamen vier ruimtevaders terug
- op aarde en dat was eerder dan de
- bedoeling was. Één van de ruimtevaders
- was ziek geworden in het ruimtestation
- ISS. Het was voor het eerst dat iemand
- terug moest uit de ruimte omdat hij daar
- ziek werd.
- Dit is het ruimtestation ISS. Het zweeft
- al 25 jaar in de ruimte, ver boven de
- aarde. Verschillende landen hebben het
- gebouwd. Het is zo groot als een
- voetbalveld.
- In het ruimtestation doen wetenschappers
- allerlei onderzoeken. Er is verder van
- alles te vinden. Er zijn plekken waar
- mensen kunnen sporten, eten en slapen.
- De mensen die er werken komen uit
- verschillende landen. Ook deze
- Nederlandse ruimtevaarder werkte er. Hij
- vertelt over de wc in de ruimte.
- Aan deze kant hebben we het toilet.
- Natuurlijk uitmate belangrijk. Dus urine
- wordt opgevangen in de zon slang. En
- vervolgens eh wordt het weer gebruikt om
- drinkwater te maken.
- Iedereen die hier werkt heeft een
- medische training gehad en er zijn
- medicijnen en er zijn medische
- apparaten. Als er iemand ziek wordt, dan
- lossen de ruimtevaarders dat zelf op.
- Maar nu is het niet gelukt om iemand die
- ziek werd weer beter te maken. Daarom
- kwamen vier ruimtereizigers eerder terug
- dan de bedoeling was.
- Hier beginnen de vier met hun terugkeer.
- Met dit kleine ruimtevaartuig vallen ze
- terug naar de aarde. Het vaartuig landt
- aan parachuts in de zee. Dat gebeurde
- vanochtend. De vier bemanningsleden
- werden door bootjes uit het water
- gevist.
- Ze werkten een half jaar in het
- ruimtestation.
- Na aankomst werden ze allemaal medisch
- onderzocht.
- Dat gebeurt altijd als mensen terugkomen
- uit de ruimte. Het is niet bekend
- gemaakt wie van de vier zo ziek was dat
- iedereen eerder terug moest. Ook is niet
- verteld wat er precies aan de hand is
- met de zieke ruimtevaarder.
- En dan het weer. Vandaag was het
- bewolkt. Vanavond valt er aan zee soms
- wat regen. Het is 7 tot 9°en.
- Morgen zijn er veel wolken, kan het
- regen vallen en dan wordt het 6 tot
- 11°en.
- In dit journaal vertelden we dat er twee
- explosies zijn geweest in het centrum
- van Utrecht. Het ging over een nieuwe
- uitvinding voor mensen met nierpremen en
- we lieten zien dat astronauten eerder
- zijn teruggekomen. Dit was het voor nu.
- Morgen is er weer een NOS journaal in
- makkelijke taal. En het laatste nieuws
- over de explosie in Utrecht kunt u zien
- in het journaal van 6 uur of online op
- noos.nl. Fijne avond.
- เ