B1NOS Journaal in Makkelijke Taal · 27 May 15:23
Wie gaat naar het WK Voetbal, meer mensen spreken Fries en zorgen over de Amerikaanse stierkikker.
This channel only lets the video play on YouTube. The transcript and the words are still here.
Watch on YouTubeTranscript
- Goedemiddag.
- Dit is het NOS Journaal in Makkelijke Taal...
- van woensdag 27 mei en ik ben Saïda Maggé.
- In dit journaal gaat het over het WK voetbal.
- Vanmiddag werd bekend met welke voetballers Nederland gaat meedoen.
- We vertellen dat steeds meer Friezen de Friese taal spreken.
- En het gaat over de stierkikker...
- die uit België naar Nederland kan komen.
- De kikker is slecht voor de natuur.
- We beginnen nieuws over het WK voetbal.
- Ronald Koeman is de coach van het Nederlands elftal.
- Hij maakte bekend welke spelers meegaan.
- Het was een spannende dag voor Nederlandse voetballers.
- Wie mag mee naar het WK en wie niet?
- Het was moeilijk kiezen, vertelde de bondscoach van middag.
- Het was moeilijk kiezen, vertelde de bondscoach vanmiddag.
- Omdat er zoveel voetballers geblesseerd zijn...
- zoals Stefan de Vrij, Matthijs de Ligt en Xavi Simons.
- En zeker in de afgelopen weken wisten we niet...
- hoe het gaat met deze spelers richting fitheid.
- Koeman heeft 26 voetballers gekozen.
- Daar zitten veel bekende spelers bij...
- zoals Virgil van Dijk, Frenkie de Jong...
- en zelfs Memphis Depay is er weer bij.
- Bondscoach Koeman denkt dat de kans klein is...
- dat het Nederlands elftal het WK wint.
- Ik ben overtuigd dat we ver kunnen komen.
- Dat we een team hebben dat moeilijk te verslaan is.
- Maar om een aantal keer...
- tegen een groot land te winnen, dat is nog ver weg.
- Het WK voetbal begint over twee weken.
- De wedstrijden worden niet in één, maar in drie landen gespeeld.
- In Mexico.
- Canada.
- En de Verenigde Staten.
- Het Nederlands elftal zit tijdens het WK in Kansas City.
- In dit stadion spelen ze een van hun wedstrijden.
- Sommige inwoners van Kansas hebben er al helemaal zin in.
- En zelfs in supermarkten en restaurants...
- liggen nu Nederlandse producten.
- In Kansas zijn ze helemaal klaar voor Oranje.
- Hup, Holland, hup. Hup, Holland, hup.
- Steeds meer mensen spreken goed Fries.
- En steeds meer mensen kunnen het ook goed lezen en schrijven.
- Dat blijkt uit een onderzoek.
- Het Fries is een oude taal...
- die nog wordt gesproken in de provincie Friesland.
- De Friezen zijn trots op hun eigen taal en gewoontes.
- Het Fries klinkt best heel anders dan het Nederlands.
- Dit is een klein stukje op Omroep Friesland:
- (Fries)
- In Friesland kan bijna iedereen de taal wel verstaan.
- De Friese overheid moedigt inwoners aan...
- om de taal ook te leren spreken, lezen en schrijven.
- Bijzonder is dat veel jonge mensen het Fries weer vaker gebruiken.
- En er zijn ook meer scholieren die er eindexamen in doen.
- Deze middelbare scholieren deden vandaag het examen Fries.
- Elk jaar doen er wat meer leerlingen examen in de taal.
- Deze leerling vindt dat belangrijk.
- Thuis in het dorp praat iedereen Fries...
- maar in de stad eigenlijk veel minder.
- Zonde, want het is een mooie taal.
- Als dat weggaat, zou zonde zijn, denk ik.
- Over vier jaar...
- Ook op sociale media is het Fries de afgelopen jaren populairder.
- Dit is de Fryske vlogger.
- Hij maakt filmpjes over Friese gewoontes en eten.
- En hij interviewt mensen, het liefst in het Fries.
- Steeds meer mensen... Het Fries het wordt steeds groter.
- Je mag 't steeds meer laten zien.
- Veel meer dan pakweg tien of twintig jaar geleden.
- Dan leerde iedereen zijn kinderen Nederlands.
- Ze zeiden: Daar kom je verder mee.
- Nu is aangetoond dat tweetaligheid veel beter voor je is.
- De filmpjes van de Friese vlogger zijn populair.
- Soms worden ze ineens heel vaak bekeken en doorgestuurd.
- Het is de bedoeling dat over vier jaar alle scholieren...
- in Friesland examen in het vak kunnen doen.
- Natuurorganisaties maken zich grote zorgen...
- over de Amerikaanse stierkikker.
- De soort leeft normaal niet in de natuur in Nederland.
- Maar eenmaal hier zorgt de kikker voor problemen.
- Dit is de Amerikaanse stierkikker.
- Het dier wordt zo'n 20 centimeter groot...
- en weegt meer dan een halve kilo. Het maakt ook een hard geluid.
- Dat klinkt zo.
- (laag gekwaak)
- Door dit geluid wordt de kikker ook wel een brulkikker genoemd.
- Normaal komt de kikker niet voor in onze natuur.
- Het dier komt uit Amerika...
- en kwam hier als een soort huisdier voor in tuinvijvers.
- Zo verspreidde de stierkikker zich in de natuur.
- En daar zijn ze in dit natuurgebied in Noord-Brabant ook bang voor...
- want hier zijn sporen gevonden van de stierkikker.
- En daar maakt deze natuurbeschermer zich grote zorgen over.
- Het dier is een bedreiging...
- voor kikkersoorten die hier wel thuishoren.
- Stierkikkers eten allerlei dieren...
- op die we in Nederland willen beschermen.
- Ze maken ruzie aan de waterkant en dringen andere soorten daarmee weg.
- En bovendien dragen ze een ziekte bij zich...
- waar ze zelf geen last van hebben, maar onze Nederlandse dieren wel.
- Natuurbeschermers willen daarom voorkomen...
- dat de stierkikker hier blijft. En daarvoor kijken ze naar België.
- In dit natuurgebied hebben ze al ervaring...
- met het aanpakken van de stierkikker.
- Hier zijn natuurbeschermers bezig met het vangen van stierkikkers.
- Ze laten het verschil zien met een gewone kikker, die hier wel hoort.
- Dit is de stierkikker? Dat is de stierkikker..
- En dit is een normale? Dit is een normale.
- De stierkikkers eten alles op.
- Ze zijn een bedreiging voor de dieren...
- die hier van nature wel horen, de inheemse dieren...
- vertelt deze onderzoeker.
- Ja, die eten alles op wat in hun mond past...
- en richten schade aan onze inheemse dieren.
- Als ik deze zie naast die, dan snap ik wel...
- dat deze stierkikker deze op kan eten.
- Jazeker, en ze eten alles op wat in hun mond past.
- En sommige grotere individuen eten ook een kuiken op van watervogels.
- Door het vangen van de stierkikkers...
- hopen de natuurbeschermers het dier weg te krijgen.
- En het lijkt te lukken, want er zijn er minder dan vroeger...
- is te zien aan het aantal jonge kikkers.
- Drie jaar geleden zaten hier 10.000 kikkervisjes.
- En vandaag de dag vangen we een honderdtal nog maar.
- Dus we zien dat die aantallen...
- na intensief bestrijden helemaal naar beneden gaan.
- De kikkers die zijn gevangen, worden gedood.
- En dan het weer.
- Vandaag was het wat minder heet dan gisteren.
- Vanavond schijnt de zon nog even flink en is het 13 tot 22 graden.
- Morgen is er weer veel zon en wordt het 20 tot 27 graden.
- In dit journaal vertelden we dat bekend is...
- met welke spelers Nederland meedoet aan het WK.
- We vertelden dat steeds meer Friezen de Friese taal spreken.
- En het ging over de stierkikker.
- Dit was het voor nu.
- Morgen is er weer een NOS Journaal in Makkelijke Taal. Tot dan.