B1LUBACH · 21 October 20:15
Internet stuk door lek in PHP | LUBACH
Transcript
- Welkom bij 'Lubach'. Mijn naam is Arjen.
- We beginnen met het grote cybernieuws van vandaag.
- Het internet was opeens stuk.
- Veel grote Nederlandse websites zijn het afgelopen uur offline gehaald.
- Dat gebeurt na een lek in een programmeertaal...
- waar veel sites gebruik van maken.
- Het gaat om de programmeertaal PHP.
- PHP,niet te verwarren met HDP. Heerlie de peerlie.
- Die deed het wel gewoon. En dat was aangenaam.
- Door dat lek in PHP was er een groot risico om gehackt te worden.
- En daardoor gingen uit voorzorg allemaal websites offline.
- De ene wat belangrijker dan de ander.
- NIEUWSLEZER: Vrij snel nadat dat bekend werd...
- ging de website van de Tweede Kamer offline.
- Onder meer de websites van de politievakbond...
- apothekersorganisatie KNMP en voetbalclub Fortuna Sittard...
- zijn niet meer bereikbaar.
- O nee,nee, niet de website van Fortuna Sittard.
- Daar wilde ik net naartoe om nul seizoenskaarten te kopen.
- Maar in het hele land ging website voor website op zwart.
- Ziekenhuizen,DigiD,Mijn overheid, RIVM,ANWB en ook RTL.nl.
- Misschien wel de beste site van de wereld...
- in ieder geval volgens mijn contract.
- Werkenbijdefensie.nl was ook offline.
- Daar stond: Wij zijn op missie. We zijn spoedig bij jullie terug.
- Ik heb het gevoel dat de IT'er bij Defensie...
- zijn baan iets te spannend maakt op feestjes,toch?
- 'Ik ben net terug van een missie.' 'O,cool in het Midden-Oosten?'
- 'De serverruimte.'
- Maar zelfs de instantie die ons zou moeten informeren...
- het Nationaal Cyber Security Centrum,was offline.
- Dat is alsof de brandweer in de fik staat.
- Ook op de redactie van RTL Nieuws wisten ze daardoor niet meer...
- waar ze hun informatie vandaan moesten halen.
- Die website van hen ligt er dus zelf ook uit.
- Dat is natuurlijk wel opvallend,want zij zijn het informatieknooppunt...
- waar je dat zou kunnen vinden. Maar die website van hen ligt eruit.
- Sven,nu hadden wij van de week... O.
- De lampen in de studio gaan hier ondertussen uit.
- Ik weet niet of je mij nog kan horen. -Ik kan je wel horen,ja.
- 'OK,Sven kun je aan mijn familie doorgeven dat ik van ze hou?'
- Rond kwart voor vier was de update beschikbaar...
- en kwamen de websites een voor een weer online.
- Maar het blijft opletten geblazen...
- want er is ook een nieuwe oplichtingstruc.
- De Fraudehelpdesk krijgt veel meldingen...
- over een nieuwe oplichtingstruc via WhatsApp.
- Je krijgt een appje van een bekende en die vraagt...
- of je wil stemmen op een jong meisje, een ballerina.
- Met voldoende stemmen kan ze dan een dansles winnen.
- Ja,er zitten nu mensen te kijken die denken:
- 'precies,die ballerina, daar heb ik ook op gestemd.
- Heeft ze nou gewonnen of niet?' Heb ik slecht nieuws voor je.
- Ze werd derde. En je bent gehackt.
- Maar als je op de link klikt om te stemmen...
- en op de website je gegevens invult...
- krijgen de fraudeurs toegang tot je WhatsApp.
- Ze kunnen bijvoorbeeld ook een berichtje sturen uit jouw naam...
- aan een familielid of bekende,met het verzoek om geld over te maken.
- Of er ook mensen zijn die door deze oplichtingstruc...
- geld zijn kwijtgeraakt, is niet bekend.
- Nee,maar ze kunnen dus wel namens jou berichtjes sturen.
- Trouwens,het is altijd mooi als mensen gefilmd worden...
- tijdens het appen. Dan staat het toch wat meer druk op.
- Hier,moet je kijken. Hou.Hou.Hoi.
- Dit is zo herkenbaar,toch? Hou.Hou.Hoi.
- Dit is dus ook zijn eerste appcontact met Noemie.
- Wat een verpletterende indruk is dit.
- Dit is dus het appje van die oplichters met onderaan de link.
- Sowieso nooit klikken op een link die eindigt op SBS.
- Voor je het weet zit je te kijken naar 'De Bondgenoten'.
- Maar goed,wat gebeurt er als je op die link klikt?
- Ik heb mijn oma zo gek gekregen om dat te doen...
- en zij heeft voor mij een screenshot gemaakt.
- En wat zie je dan? Twee jonge ballerina's uit Tsjechie.
- Sofie en Eliska met exact hetzelfde gezicht.
- Dus of het is AI of ik ben heel racistisch.
- Ook Rob Trip had het appje gekregen...
- en die leek bijna mee te leven met Eliska.
- 'Zou je hier dan op Eliska willen stemmen?
- Ze is de dochter van een vriendin van mij.
- Eerste prijs is een gratis dansles die ze dan krijgt.
- Dat zou heel veel voor haar betekenen.'
- Ja,je ziet hem denken: tuurlijk,het is oplichting...
- maar het zou zo leuk zijn voor dat meisje.
- Hij staat dus naast een WhatsApp- gesprek met een hacker.
- En dat gesprek ging tijdens de uitzending gewoon door.
- Volgens de politie hebben twee op de drie mensen...
- hier ieder jaar mee te maken, met dit soort pogingen tot fraude.
- 2,2 miljoen Nederlanders...
- leden ook echt schade door online criminaliteit.
- OK,dus dezelfde persoon die zegt...
- 'Zou je op Eliska willen stemmen', zegt daarna:
- 'Vorig jaar 2,2 miljoen Nederlanders schade door online criminaliteit.'
- Die hacker is gewoon iemand van het CBS.
- Rob tript er niet in,maar veel andere mensen...
- trappen dus wel in spoofing, want zo heet het.
- Sterker nog,Nederland stevent af op spoofing-plaag.
- De afgelopen maanden hebben verschillende organisaties er al mee te maken gehad.
- Banken,maar ook de politie, gemeentes en de Belastingdienst.
- Zelfs de Belastingdienst.
- Dus even een reminder: mensen,als de Belastingdienst vraagt om geld.
- Nooit betalen.
- Maar ja, mensen worden nu achterdochtig.
- Want welke instantie kun je nu nog vertrouwen?
- 'Ja,ze wilden wel echt mij spreken. Ze hadden het lijk ook al gevonden.
- Maar goed,ik bedoel maar, je kan niet voorzichtig genoeg zijn.'
- Maar online fraude gaat verder dan alleen spoofing...
- want er zijn nog veel meer vormen van oplichting.
- We kijken even naar 'Kassa'. Hallo.
- Hallo,leuk dat je kijkt.Ik heb een volle uitzending voor je.
- We gaan het onder andere hebben over phishing,spoofing en smishing.
- Phishing,spoofing en smishing.
- Klinkt ook als van die obscure seksdingen,toch?
- Phishing,spoofing, smishing,fisting.
- Veel ouderen worden daar slachtoffer van.
- 'Ik dacht dat het mijn kleinzoon was.Het voelde al niet goed.'
- Hij zocht naar mijn pinpas,zei hij.
- Maar er zijn dus zoveel manieren om opgelicht te worden...
- dat de overheid nu een campagne is gestart: laat je niet interneppen.
- OK,en dan: check de afzender en bij twijfel klik weg.
- OK,doe maar weg dan.Snel weg.
- Ja,dank je. Het zekere voor het onzekere.
- Bij die campagne hoort ook deze website: veiliginternetten.nl.
- Die bleef vandaag wel online, dus inderdaad heel veilig.
- En dit is dus voor nerveuze bejaarden die willen weten...
- kan ik dat appje nou vertrouwen?
- Dan kunnen ze naar die site en dan krijgen ze dit te zien.
- Holy shit.Wat is factuurfraude? Wat is helpdeskfraude?
- Wat is malvertising? Wat is phishing? Wat is smishing? Wat is vishing?
- Wat is typosquatting?
- Typosquatting? Dat is als Arie Boomsma een typefout maakt,denk ik.
- Als je even door scrolt,zie je dat er ook aandacht is voor de basics.
- Hier: Hoe ga ik veilig online?
- Als je dat moet lezen op een website ben je waarschijnlijk al te laat.
- Uiteindelijk kom je dan bij de enige vraag die oudere mensen...
- echt bezighoudt,namelijk: wat zijn nudify tools of uitkleed-apps?
- Trouwens, op die website zie je ook...
- de sponsors van de campagne tegen internetoplichting.
- Hier: mede mogelijk gemaakt door... Is dat nou Odido?
- Ja,dit is zeker mede mogelijk gemaakt door Odido.
- Nou goed,de vraag is natuurlijk...
- Ik heb een berichtje, sorry hoor.Wacht even.
- Wat leuk,zeg. Nou,dat doe ik graag.
- Even zien hoor.Alsjeblieft. Zo,kijk.
- Wat fijn toch als je een vriend kan helpen.
- Dankzij mij heeft Rob Trip nu een balletles gewonnen.
- Veel plezier Rob.
- Nee,wacht eens even.Dit...
- Ik ben gewoon geriptropt. Getriprobt.Gerobtript.
- Nee wacht even.Hou... kut. Hou... kut.HOI.
- Tot zover.