B1LUBACH · 25 March 00:05
Waarom maken boeren hun stallen niet brandveiliger? | LUBACH
Transcript
- OK biggetjes,iets heel anders dan, want vandaag las ik dit:
- Dat is verschrikkelijk.
- Ik bedoel,ik heb elke week handbaltraining...
- dat is ook heel erg,maar dat is in principe nog vrijwillig.
- Terwijl een stalbrand,daar hebben die dieren meestal niet om gevraagd.
- Hier,laatst nog,een stal vol met geiten afgebrand:
- VO: Bij een brand in Epe zijn zo'n duizend geiten omgekomen.
- De boer werd wakker en zag de gevel in brand staan.
- Het is nog niet duidelijk hoe de brand kon ontstaan.
- Wow,dit is zo gruwelijk.
- Daar zijn gewoon 1100 geiten gestikt en verbrand.
- Een stalbrand is denk ik het allerstomste dat wij dieren aandoen.
- Stommer dan zo'n domme toeter om het hoofd van hondjes...
- stommer dan toen we apen leerden roken...
- stommer dan toen we katten lieten schrikken...
- door komkommers achter ze te leggen
- en dat ze denken dat het een slang is.
- OK,dat was wel heel grappig.
- Maar stalbranden zijn echt het allerergst.
- Kijk,we hebben in Nederland nou eenmaal de bio-industrie.
- Is niet fraai,kun je van alles van vinden,hebben we het later over.
- Maar zelfs als je geen enkel bezwaar hebt tegen de bio-industrie...
- dan snap je dat stalbranden wel echt afgrijselijk zijn.En zo zinloos.
- Want je kunt die beesten na zo'n brand ook niet meer opeten,he?
- Sommige koeien geven nog een beetje creme brulee,maar 'that's it'.
- En het gaat maar door:
- er zijn vorig jaar in Nederland meer dan 50.000 dieren omgekomen...
- bij stalbranden.Waarom laten we dat nog steeds gebeuren?
- Ik vind: als je dieren opsluit...
- dan ben je ook verantwoordelijk voor hun veiligheid.
- Maar we weten al heel lang dat stallen niet brandveilig zijn.
- Jazeker.Flinke meterkast: een groep voor verlichting...
- voor de warmtelampen,zonnepanelen, luchtwassers, melkrobots.
- 'Toets 1 voor een glas melk, toets 2 om gemolken te worden.'
- Piep piep.O kut,nee.
- O,best wel lekker. Wat doe ik?
- De oorzaak is dus vaak de elektra, maar soms is het ook niet duidelijk.
- Bij 40% van de stalbranden is onduidelijk waar het door komt.
- Misschien kortsluiting,ontplofkippen, vapende biggen,kan allemaal.
- Maar stallen vliegen niet alleen snel in de fik...
- als er brand ontstaat...
- verspreidt het vuur zich ook nog eens heel snel.
- En dat heeft ermee te maken... Kijk,ik ben gek op dieren...
- maar ze zijn niet bepaald van het stofzuigen.
- Wow. Flashbacks naar mijn studentenkamer.
- Wel een mooie tijd.
- En er is in zo'n stal nog wel meer licht ontvlambaar spul.
- Ja,als een lopend vuurtje.
- 'Pok.Heb je het al gehoord? Ik sta in de fik.Pwoaak.Zegt het voort.'
- Maar goed,veel risico's dus.
- Elk jaar duizenden dieren die levend verbranden.
- Vijf jaar geleden heeft de Onderzoeksraad voor de Veiligheid...
- er al een rapport over geschreven.
- Veehouders doen niet genoeg hun best...
- om stalbranden te voorkomen.
- Dat staat in een rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid.
- Ja,van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid moest het veiliger.
- Ik moet wel zeggen: die komen ook niet vaak met een rapport van...
- 'het mag wel iets minder veilig'.
- Als je dat wil moet je naar de Onderzoeksraad voor...
- 'Kom Op Jongens,Live a Little'.
- Maar de onderzoeksraad zei vijf jaar geleden dus al: Dit gaat niet goed.
- Boeren doen onvoldoende tegen branden.
- En dan denk je: waarom fixen boeren dit niet...
- voor hun is het toch ook niet leuk als hun dieren verbranden?
- Hier,vorig jaar was er een enorme brand bij Boer John...
- van 'Boer Zoekt Vrouw': 50.000 kippen dood.
- En dat vond hij ook wel een beetje erg:
- Ja,ergens doet het wel pijn,maar waarom doen ze er dan niks aan?
- Nou,dat heeft hiermee te maken:
- Ah,dat is het.Dus dat het ergens pijn doet,dat is hier.
- Kijk,hier zit mijn portemonnee.
- Maar het is financieel dus niet gunstig om je vee te beschermen...
- tegen de verbrandingsdood. Hier:
- En dat is: Gibraltar.Alweer.
- Is er een probleem in deze kutwereld dat niet veroorzaakt wordt...
- door Gibra- o,geld,het is geld.
- Een brandverzekering is voor boeren goedkoper dan sprinklers.
- Dus boeren gaan dit probleem niet vrijwillig oplossen.
- En daarom heeft de regering vijf jaar geleden gezegd:
- We gaan wetten maken zodat in 2026 het aantal stalbranden is gehalveerd.
- DIEREN: Jee. -Ja,fijn he.
- VARKEN: We gaan nooit meer dood. -Nou,dat denk ik ook weer niet.
- Er zou een verplichte jaarlijkse visuele keuring van de elektra komen.
- Een 'visuele' keuring.
- Waarschijnlijk ging het vroeger alleen op de tast.
- Dit is de meterkast,denk ik?
- Prima plan,verplichte keuring, maar dat is niet gebeurd.
- Die nieuwe wetten zijn er niet gekomen.
- En dat terwijl we de laatste jaren...
- alleen maar extreem capabele ministers van Landbouw hebben gehad.
- Zoals deze mevrouw:
- Stalbranden zijn verschrikkelijk en daarom vind ik het belangrijk...
- dat brandveiligheid van stallen goed in orde zijn.
- Ja,als de brandveiligheid maar goed in orde zijn.
- Dit was minister Femke Wiersma van de BBB,die vond stalbranden...
- zo verschrikkelijk dat ze er helemaal niks aan heeft gedaan...
- behalve dat ze een onderzoeksbureau heeft laten beginnen...
- met proefkeuringen. Wat is een proefkeuring?
- 'Komt u de elektra keuren?' 'Nee, wij komen kijken hoe het zou zijn...
- als we de elektra zouden keuren.'
- 'Had u dan eventueel een kopje koffie gewild?'
- 'Indien ik hier daadwerkelijk was komen keuren...
- dan had ik wel een kopje koffie gelust in dat geval.'
- Er is ook goed nieuws,sinds een maand is er een nieuw kabinet...
- Minister Wiersma is weg. DIEREN: Jee.
- Wacht nou even.
- De nieuwe staatssecretaris die erover gaat is een VVD'er.
- DIEREN: Och.
- Ja,dit is 'm,Silvio Erkens.
- Hij ziet eruit of ie z'n portemonnee op de juiste plek heeft,zeg maar.
- Dus even kijken: heeft-ie op z'n eerste werkdag gezegd:
- 'ik ga nu persoonlijk al die meterkasten inspecteren...
- ik eis sprinklers in elke stal,ik ga BHV-cursussen geven aan varkens...
- en onder mijn bewind komt er nooit meer een stalbrand'?
- Nee. Dit was deze week.
- VO: Een eerder gesteld doel om het aantal stalbranden...
- per 2026 te halveren lijkt niet te worden gehaald.
- Wel komt er nu een campagne.
- Een campagne.
- Echt waar,die was al gepland door minister Wiersma,kijk:
- 'voorkom stalbrand punt nl'.
- Op zich een prima website...
- vol met tips over hoe je ze moet voorkomen.
- VO: Adviezen uit de campagne zijn onder meer:
- elektra goed controleren, voertuigen buiten parkeren...
- en de stal stofvrij houden.
- Ja,goede tip: spinrag weghalen.
- Maar ik zit wel te denken, hoe kom je bij dat dak?
- De enige die erbij kan is deze jongen.
- Maar ja,die laat weer heel veel spinrag achter.
- Dus daar kom je niet uit.
- En zo'n bewustwordingscampagne is leuk,maar het zijn tips...
- dus het is allemaal niet verplicht.
- Er zijn nog steeds geen echte maatregelen.
- En dan kun je zeggen: ja god, je kunt niet alles voorkomen...
- we hebben zo veel dieren in Nederland...
- dan gaan er af en toe een paar duizend in de fik.
- Maar dat is onzin,we hebben in Nederland ook heel veel bejaarden...
- en kinderen,die sluiten we ook massaal op.
- Maar daar laten we er niet jaarlijks een paar duizend van verbranden.
- Dat we zeggen van: 'Ja,dat hoort bij die industrie'.
- Nee,tuurlijk niet.
- Daar hangen sprinklers, brandalarmen, er zijn nooduitgangen.
- Maar in stallen dus nog steeds vaak niet,hier:
- Het schiet gewoon echt niet op.En daarom wil ik een kaarsje branden...
- voor alle dieren die de komende tijd...
- onnodig een gruwelijke verbrandingsdood gaan sterven.
- Zo.
- Wat,shit.Niet rennen,kip.
- Domme sukkel.Stilzitten.
- Dus namens mezelf en alle andere dieren:
- geen campagnes,maar maatregelen!