B1Het Klokhuis · Vandaag 13:00
Wat is slijm?
Transcript
- Yes, eindelijk een aflevering over
- slijm.
- En de meest bekende vorm is
- speelgoedslijm.
- Wat een geweldig spul is dit. Tenminste
- in deze vorm wel, maar je hebt ook
- slijmerig eten,
- slijmerige dieren.
- Je doet het heel goed vandaag.
- En slijmballen.
- Slijm is glibberig, plakkerig en
- vervormbaar. Maar wat is slijm nou
- eigenlijk en waarom heeft het die
- eigenschappen? Gek genoeg zit er ook
- slijm in ons lichaam.
- Welkom bij de grote slijmquiz. Vraag é:
- Hoeveel snot produceert een mens
- gemiddeld op een dag? Is dat A een vol
- pakje sap of B een volle fles cola?
- Sowieso A.
- Helaas het antwoord is B. Een volle
- colafles. Veel van ons snot slikken we
- door zonder dat we erbij stilstaan. Nog
- één fout antwoord en je wordt geslijmd.
- Waarom we al dat slijm hebben? Dat kan
- Annieuw ons vertellen.
- Hij is KNO arts wat staat voor keel,
- neus en oor. Goedemorgen. Kom binnen.
- Ons lichaam zit vol met slijm, toch?
- Ja, dat klopt. Het zit overal en het
- meest eh wat we kennen of meest bekende
- is snot in je neus. Dus we gaan kijken.
- Ontspannen. Rustigen. Kijk hier. Als je
- meekijkt op het scherm.
- Doe je neus tegen. Ja. Kijk, hier zie je
- de neus. Het kriebelt.
- Het kriebelt echt enorm.
- En hier.
- Nou, wat je kan doen is even verdoven.
- Verdoven.
- Dat prikt. Kijk. Rustig door de neus
- ademen. Kijk, hier zitten we in de neus.
- I en dat is dus slijm in de neus. Snot.
- Hier zien we, kijk, hier zie je datuh
- dat is mijn slijm.
- Ja. Maar het slijm is niet
- geelgroenachtig.
- Ja, dat klopt. Omdat je nu niet ziek
- bent. Dit is de gezonde kleur van slijm
- in de neus. Op het moment dat je ziek
- wordt, dus een ontsteking krijgt, dan
- gaan die gaat het verkleuren. En meest
- bekende is groene snot. En dat is als
- het heel lang blijft zitten en het echt
- ontstoken is.
- Ja, maar als het dan straks snot wordt,
- hè, wat voor functie heeft dat snot dan?
- De belangrijkste is denk ik om je
- luchtwegen te beschermen, hè. Als wij
- vieze deeltjes inademen, wat het gaat
- als je door je neus heenademt, dan
- blijft het plakken aan het snot in je
- neus. Dit werkt hetzelfde als bij een
- vaatdoekje. Met een droge doek blijft er
- nauwelijks stof hangen, maar maak je hem
- nat,
- blijft alle viezigheid kleven.
- Ik weet bij oud en nieuw heb ik ook soms
- zwarte snot. Ja, dat klopt. Bij oud en
- nieuw hebben we heel veel vuurwerk en
- alle lucht die we aan inmen zit vol met
- roepdeeltjes. En dat wordt dus door ons
- slijm hier opgevangen tegengehouden. En
- als we dat snuiten, dan zie je de
- roetdeeltjes terug.
- Snot is eigenlijk een soort bewaker.
- Absoluut bewaker van je luchtweg.
- Kijk, ik begin mijn snot steeds meer te
- waarderen. Ah. Nou, hier zien we
- speeksel in de mond aan de zijkant van
- de tong. Ziet in de wang zie je
- speeksel. Speeksel is een ander soort
- slijm in ons lichaam. Dat wordt
- geproduceerd door de speekselklieren.
- Dat zijn organen die we nu niet kunnen
- zien, want die zitten in ons hoofd, zal
- ik maar zeggen. Deze maken speeksel aan
- en door middel van kleine buisjes komt
- het speeksel de mond in. Dus het zijn
- eigenlijk een soort slijmmachines die
- continu slijm aanmaken.
- Ja, klopt helemaal.
- Maar waarom is dit slijm dan in de mond
- belangrijk? Ja, omdat het één je tanden
- goed beschermt en eh als tweede maakt
- het je voedsel smeuig, zodat het eh
- makkelijker doorgeslikt kan worden.
- Dat klinkt logisch inderdaad. Bedankt
- voor de cursus mensenslijm. Dokter Anel,
- alsjeblieft.
- Goed gedaan.
- Slijm in ons lichaam ziet er gelukkig
- heel anders uit dan slijm uit een potje.
- Maar beide zijn plakkerig, vervormbaar
- en een beetje elastisch. Dat zit zo. Als
- je slijm onder de microscoop zou
- bekijken, dan bestaat het uit hele
- kleine deeltjes. Bouwsteentjes die je
- kan vergelijken met spaghettislierte.
- Spaghettislierten zitten lekker door
- elkaar heen en plakken goed aan elkaar
- vast. Je krijgt ze haast niet uit
- elkaar. Het is één grote knoop. Dat is
- waarom slijm zo glibberig en plakkerig
- is.
- Welkom terug bij de grote slijm quiz.
- Het menselijk lichaam zit vol slijm.
- Maar er is één dier dat zich echt de
- slijmkoning mag noemen. Welke? Hij is
- niet groot. Je kan hem gewoon in de tuin
- vinden. En hij is zeker niet de snelste.
- De slak.
- Correct geantwoord.
- Yes. Lekker dan. Natuurlijk de slak. De
- slak laat altijd een dik slijmerig spoor
- achter.
- Maar waarom heeft een slak eigenlijk
- slijm? Dat kan Lennard mij vertellen.
- Hij is slakkeexpert en samen gaan we op
- slakkensafari.
- Oké Lennard, waar maken we de meeste
- kans om een slak te vinden?
- Een slak houdt van vocht. Dus ik zou een
- vochtig plekje zoeken. Misschien onder
- het tak of onder een boom staan.
- Oké. Wie er eerste eentje vindt?
- Let me uit.
- Ja,
- ik heb er één. Wauw,
- deze is groot.
- Hallo Slakkie.
- Ik heb gewonnen van de slakke expert.
- Ik heb er drie. Zullen we ze wat van
- dichterbij gaan bekijken?
- Ja, is goed.
- Ik zie geen pootjes, Lennard.
- Dat klopt. Dat is één van de
- belangrijkste redenen waarom een slak
- slijm heeft. Hij beweest zich voort met
- de onderkant van zijn lichaam met een
- soort golvende beweging. Best zwaar
- eigenlijk.
- Ah, dit is echt heel zwaar.
- Daarom maakt een slak slijm om zichzelf
- makkelijk te maken. Eigenlijk een soort
- roetsbaan.
- Een rootsbaan? Jazeker. Als hij droog is
- kom je voor geen meter vooruit. Maar
- maak je die een beetje slijmerig, dan ga
- je als een speer.
- Dat doet een slak ook. Hij spuit het
- slijm voor zichzelf uit en creëert een
- soort glijbaan.
- En dat beschermt ze ook als ze over
- moeilijke obstakels, bijvoorbeeld over
- takken of stenen moeten kruipen. Zo
- beschadigt de onderkant van een
- lichaampje niet. Ze zouden zelfs over de
- zijkant van een scheermesje kunnen
- kruipen.
- Wauw. Bijzondere beesten eigenlijk.
- Ja, ze zijn fascinerend. Kijk, dat slijm
- heeft nog een functie. Waarom denk je
- dat ze zo'n spoor achterlaten?
- Zodat ze de weg terug kunnen vinden.
- Ja, heel goed. Ze communiceren ermee.
- Bijvoorbeeld als er een roofdier in de
- omgeving is, dan laat ze een stofje
- achterin dat slijm wat die andere slak
- kan ruiken en dan weet hij: "Hier moet
- ik niet zijn." Ik ga een stukje verder
- op kijken. Dus dat slijm van die
- slakken, daarmee kunnen ze zichzelf
- voortbewegen. Ze kunnen zichzelf
- beschermen en ze kunnen ook nog eens met
- elkaar praten.
- Bijzonder hè? Een boxwe slijmcoding.
- Laatste vraag. Waar of niet waar? In
- sommige landen worden gezichtsmassages
- gegeven met slakken.
- Dat klinkt zo ongeloofwaardig. Dit is
- 100% waar.
- Correct geantwoord: Voor een mooiere
- huid. Al weten we niet of het werkt. En
- het is nog dieronvriendelijk ook.
- Deze jongen wordt vandaag niet geslijmd,
- gast.
- Sorry sorry.