B1NOS Journaal in Makkelijke Taal · 2 oktober 15:36
Koninklijke familie steunde slavernij, scholen in Frankrijk dicht, eilanden verdwijnen in zee
Transcript
- Goedemiddag! Dit is het NOS Journaal in Makkelijke Taal...
- van vrijdag 2 oktober en ik ben Afke Boven.
- In dit journaal gaat het over de koning.
- Hij liet een groot onderzoek doen.
- Hij wilde weten wat zijn familie heeft gedaan tijdens de slavernij.
- We vertellen dat er in Frankrijk...
- heftige demonstraties zijn van scholieren.
- En we laten zien hoe duizenden mensen in Fiji moesten verhuizen.
- Door klimaatverandering is hun dorp onder water verdwenen.
- We beginnen met nieuws over het Koninklijk Huis.
- De koning heeft onderzoek laten doen...
- naar het verleden van zijn eigen familie.
- Het gaat dan vooral over de tijd waarin Nederland...
- de baas was in andere landen en er slavernij was.
- Dat onderzoek is nu klaar.
- Koning Willem-Alexander kreeg de uitkomst...
- van het onderzoek uitgereikt.
- (applaus)
- De koning zelf vroeg om het onderzoek.
- En hij heeft het ook zelf betaald.
- Dat is bijzonder want het gaat om zijn eigen familie.
- Het onderzoek heeft drie jaar geduurd.
- 60 onderzoekers werkten eraan.
- Zij mochten veel documenten uit archieven lezen...
- zonder dat de koning zich ermee bemoeide.
- Uiteindelijk zijn er vijf boeken over geschreven.
- En dan gaat het over de periode vanaf 1600 tot 2025.
- De koning is blij met het onderzoek.
- Ook al staan er dingen in die niet positief zijn over zijn familie.
- We moeten ons bewust zijn van onze eigen geschiedenis.
- Om ervan te kunnen leren en samen verder te kunnen gaan.
- Mijn oprechte dank voor uw diepgravende werk.
- (applaus)
- Het onderzoek gaat over kolonialisme.
- Dat is de periode waarin Nederland..
- de baas was in andere landen en gebieden.
- Die tijd begon ruim 400 jaar geleden.
- Het is een tijd waarin landen in Europa...
- de wereld steeds meer gaan ontdekken.
- Waar de Nederlanders komen...
- nemen ze met geweld de macht over en worden ze dus de baas.
- Koloniën, zo noem je die gebieden.
- Nederlanders doen dat eerst in een gebied in Azië, wat nu Indonesië is.
- Daar laten ze mensen als slaaf werken.
- In de havens, op het land, in de mijnen of in hun eigen huis.
- Later werd Nederland ook de baas in delen van Afrika.
- En in gebieden in Noord- en Zuid-Amerika.
- Zoals Suriname en het Caribisch gebied.
- Ook daar werden mensen gedwongen om als slaaf te werken.
- Tijdens die hele periode werden mensen...
- dus slecht behandeld door Nederlanders.
- Maar hoe ging de koninklijke familie hiermee om?
- Wisten ze ervan, deden ze er iets aan?
- Dat is nu onderzocht.
- Uit het onderzoek komen de volgende dingen.
- De koninklijke familie van vroeger wist ervan...
- dat mensen dus niet goed werden behandeld.
- Ze gaven ook steun.
- En vonden het dus goed dat Nederland andere landen inpikten.
- De koninklijke familie heeft er ook veel geld mee verdiend.
- Het gaat om zeker 500 miljoen euro.
- En de koninklijke familie gaf geen verzet.
- Ze zorgden er dus niet voor dat er iets veranderde.
- Pas toen de oma van Willem-Alexander koningin werd...
- veranderde de houding van de koninklijke familie langzaam.
- Ze begonnen met het stellen van vragen.
- Later maakte koning Willem-Alexander excuses voor het slavernijverleden.
- Als uw koning en als deel van de regering...
- maak ik vandaag deze excuses zelf.
- (applaus en gejuich)
- En nu zijn er dus 5 boeken over geschreven.
- Veel van wat daarin staat, was al wel bekend.
- Toch is dit onderzoek bijzonder, vertelt onze journalist.
- Het is voor het eerst dat een koning in Europa...
- zijn eigen familie op deze manier laat onderzoeken.
- Dat is natuurlijk best moeilijk omdat de koning ook wel wist...
- dat er geen goeie dingen naar voren zouden komen in dit onderzoek.
- Maar, zegt de koning, hij vindt het belanrijk...
- om de geschiedenis van zijn familie goed te begrijpen.
- En ook zegt hij dat hij zich verantwoordelijk voelt...
- voor wat zijn familieleden in het verleden hebben gedaan.
- Hij wil nu iets doen om het goed te maken.
- Maar wat dat precies is, dat is nog onduidelijk.
- In Frankrijk zijn 400 middelbare scholen dicht gebleven vandaag.
- Dat komt omdat er al een paar dagen demonstraties zijn...
- van scholieren en leraren. Zij vinden dat het onderwijs...
- op hun scholen niet goed is. De protesten zijn heftig.
- De protesten zijn in heel Frankrijk.
- Duizenden scholieren doen mee aan de demonstraties.
- Dit zijn beelden van vanochtend.
- Scholieren staan voor hun school.
- Hier is het rustig.
- Maar iets verderop rennen scholieren weg omdat er vuurwerk ontploft.
- Er is veel politie aanwezig.
- De protesten begonnen vorige week.
- De scholieren zijn boos omdat de klassen te vol zitten...
- en er te weinig leraren zijn.
- Ook zijn veel schoolgebouwen oud en vies.
- Een leerling vertelt dat er ook ratten rondlopen in de school.
- Het protest is de afgelopen dagen steeds heftiger geworden.
- Er zijn al 2000 mensen opgepakt.
- De Franse regering denkt dat er nu ook mensen op af komen...
- die alleen maar dingen stuk willen maken...
- en de politie willen aanvallen.
- De regering wil dat het geweld stopt.
- En ze willen met scholen praten over oplossingen.
- En dan: klimaatverandering.
- Volgende week praten landen erover met elkaar.
- Ze gaan het hebben over de kleine eilanden...
- die er nu al veel last hebben.
- De zee rond die eilanden wordt namelijk steeds hoger.
- Daardoor moeten dorpen verplaatst worden.
- Dat gebeurt ook bij de eilandengroep Fiji.
- Dat ligt helemaal aan de andere kant van de wereld.
- Sailosi woont daar.
- Hij laat zien waar zijn huis ooit stond. Dichtbij het water.
- Door klimaatverandering stijgt de zee.
- Daardoor was het dorp van Sailosi niet meer veilig om te wonen.
- De bewoners moesten uiteindelijk verhuizen naar een nieuw dorp...
- dat op een hogere plek op het eiland ligt.
- Maar daar is het nog steeds niet helemaal veilig.
- En ook veel andere dorpen lopen nog gevaar door het stijgende water.
- Volgende week praten landen dus...
- over de problemen zoals die op de Fiji-eilanden.
- De bewoners daar zijn boos dat er niet genoeg gebeurt...
- om klimaatverandering te stoppen.
- Sailosi vindt dat landen beter moeten samenwerken...
- om het probleem op te lossen.
- En dan het weer. Vandaag was het zonnig en warm.
- Morgen, zaterdag, is het ook een heel zonnig dag...
- die wel een beetje mistig kan beginnen.
- Het wordt 19 tot 22 graden.
- Zondag wordt het ook weer een warme dag: 18 tot 22 graden.
- En de zon schijnt.
- In dit journaal ging het over de koning.
- Hij liet een groot onderzoek doen.
- We lieten zien dat er heftige demonstraties zijn in Frankrijk.
- En we vertelden over eilanden die verdwijnen door klimaatverandering.
- Dit was het voor nu.
- Maandag is er weer een NOS Journaal in Makkelijke Taal. Fijn weekend!