B1Het Klokhuis · Vandaag 14:00
Hoe werkt een accordeon?
Transcript
- Er is een instrument dat klinkt alsof
- het ademt.
- Het heeft knoppen en soms toetsen. Je
- kan het bewegen en dan komt er de
- mooiste muziek uit. Ik heb het over het
- accordeon.
- Rick Cornelis is één van de beste
- accordeonisten van ons land. En hier in
- het Artes conservatorium heb ik met hem
- afgesproken.
- [muziek]
- Hoi Rick. Hoi. Leuk je te ontmoeten.
- Ja, zeker. Pak een stoel. Kom erbij
- zitten.
- Ja, ga ik doen. Oké. Jij weet dus alles
- over accordeons. Eh wat voor soort
- instrument is dit nou en hoe werkt het
- precies?
- Het is een blaasinstrument en een
- toetsinstrument in één. Dit
- middengedeelte is de is de balg. Dat is
- eigenlijk de zijn de longen van het
- instrument zoals ik
- Maar je hoort het ook.
- Precies. Lucht.
- Ja. Ja. En die lucht die wil eigenlijk
- door een tong heen blazen. En hier heb
- ik een tong. Heel veel tongen. Die
- zitten in een blok. Tongenblok.
- En deze zitten allemaal hierin.
- Die zitten hierchter. Ja. En als je daar
- doorheen blaast
- dan klinkt hij dus. Maar die lucht die
- kan er niet uit. Het is een gesloten
- systeem.
- Ja. Dus als ik dan dit even openmaak.
- Oh, dat ziet er ingewikkeld uit.
- Als ik knop indruk, dan zie je het
- ventiel opengaan en die maken ruimte.
- Als ik de balg niet beweeg,
- dan hoor je niks. En op het moment dat
- ik hem beweeg, dan wordt die lucht eruit
- geduwd via die tong en dan begint hij te
- klinken. En ik kies dus de hele tijd
- welke tonen ik wil laten klinken.
- [muziek]
- Het accordeon werd officieel uitgevonden
- in 1829. door de Weense instrumentmaker
- Cil Demian. En hij bouwde het eerste
- instrument met een balg en knoppen
- waarmee je dus akkoorden kon spelen. Er
- zijn veel soorten accordeons, maar de
- bekendste zijn misschien wel het
- piano-accordeon. Die heeft dan toetsen
- zo [muziek] aan de rechterkant en het
- knopcordeon. die heeft in plaats van
- toetsen rijden met knoppen. En dan zijn
- er in de grotere accordeonfamilie ook
- nog de harmonica, de [muziek] concertina
- en het bandone en die laatste die werd
- wel heel erg bekend toen [muziek]
- tijdens de bruiloft van Willem Alexander
- en Maximaar een hele mooie tango
- [muziek] op werd gespeeld.
- [muziek]
- Hoe speel je nou eigenlijk accordeon?
- Nou, je kan melodieën spelen.
- Bijvoorbeeld hier
- [muziek]
- de andere kant.
- Je kan ook een akkoord spelen. Er zijn
- meerdere tonen tegelijk dus.
- Of [muziek]
- Oh ja,
- en dat kun je combineren.
- Ah, dus nu speel je hier een melodie en
- hier sla je een akkoord aan.
- Ja, precies. Ja. Wil je het zelf ook
- eens proberen?
- Ja, graag.
- Wat gek. Wow.
- O, dat klinkt heel vals. [muziek]
- Oeh. Oké, dat wordt nog eh wat oefenen,
- maar nu weet ik een beetje hoe het
- voelt.
- En Rick, hoe ben je ooit begonnen met
- accordeon spelen? Ja, ik hoorde het
- instrument op tv voorbijen. [muziek]
- Ik denk dat het eh Johnny Meijer was die
- daar speelde. Bekende Nederlandseist die
- veel volksmuziek heeft gespeeld, maar
- ook heel veel jazz. En ik hoorde daar en
- ik vond dat mooi. En eh toen zei mijn
- vader van: "Goh, vind je dat leuk? En ik
- heb nog een accordon op zolel staan." Ik
- was acht dus eh en dat instrument was
- vrij groot. Dus dat werd zo op schoot
- gezet. En eh daar heb ik zo op gespeeld
- en vond ik fantastisch. En toen hebben
- mijn ouders een klein accordeonnetje
- gekocht en ben ik op les gegaan.
- Ah.
- En je kunt er dus ook veel verschillende
- stijlen op spelen.
- Ja, zeker. Ja, misschien ken je het wel
- van de Nederlandse volksmuziek
- bijvoorbeeld. Ehm
- [muziek]
- [muziek]
- Nou ja, vind ik zelf niet zo'n leuke
- muziek eigenlijk. [snuift]
- Ik vind bijvoorbeeld leuk om met
- Braziliaanse volksmuziek bezig te zijn.
- Ehm dus zo'n stijl Bou heet hij. Die
- leunt heel erg op het op het basritme.
- Dus dat gaat dan zo.
- [muziek]
- [muziek]
- Dit is echt zo'n beetje funky. Hier wil
- je echt van dansen.
- Ja, precies.
- En wat wat nog meer? Ehm [snuift]
- Argentijnse Tango wel
- [muziek]
- [muziek]
- de muziek die één van mij muzikale
- helden maakt. Ehm eh Richard Galano, dat
- is een Frans accordionist en die
- gebruikt zijn Franse traditionele muziek
- in combinatie met jazz.
- Ja.
- Eh nou, de MZET is eh ken je misschien
- van eh
- nou de muziek die je in de Franse metro
- hoort, zeg maar.
- Eh maar wat hij ermee doet is dit.
- [muziek]
- [muziek]
- [muziek]
- Wauw.
- Ja, het is heel mooi om jou te zien
- spelen, want jij gaat echt helemaal
- [muziek] zo erin op. Eigenlijk zie ik
- niet zoveel meer. Ik speel ook vaak met
- mijn ogen dicht en ik luister alleen
- maar naar de waar de muziek naartoe wil.
- Je wordt echt helemaal één met je
- instrument.
- Ja. Ja, precies. Ja. [muziek] Heyé, maar
- ik ga zo een les geven aan een groep
- jonge accordeonisten over mijn favoriete
- onderwerp, improvisatie.
- Ga je mee?
- Oké. Nou,
- wat ik zo leuk vind aan accordeon is dat
- dat je er heel erg veel dingen op kunt
- spelen
- en toch blijft het hetzelfde instrument.
- Nou, superleuk dat jullie hier zijn. Ik
- ben hier vandaag om jullie les te geven.
- Ehm en over improvisatie. Hebben jullie
- wel eens geïmproviseerd?
- Nee.
- Ja. Nee,
- jij wel. Oké.
- Rick, je geeft improvisatieles. Wat is
- dat precies? Improviseren.
- Improviseren is dat je ter plekke iets
- iets verzint wat er nog niet is, wat nu
- niet op platmuziek staat ofzo. Ik ga eh
- een ritme spelen. Gaat ongeveer zo.
- En dan gaan we oms beurt daar een beetje
- over improviseren. Zullen we het gewoon
- eens proberen kijken wat er gebeurt.
- Oké. En dan begin jij eh Boris. Ja.
- [muziek]
- Eigenlijk ben je een soort van gesprek
- aan het voeren met eh met elkaar. Je
- zegt wat en iemand anders reageert
- daarop en dan zeg je weer wat anders
- terug
- en dan ontstaat er eigenlijk een
- gesprekje.
- Ja. Dus je bent een gesprek aan het
- voeren via muziek en via je instrument
- eigenlijk met elkaar.
- Precies dat. Ja. Ja.
- Ja.
- [muziek]
- Wat is nog meer belangrijk bij
- improviseren? Want het is misschien ook
- wel een beetje eng als je zomaar op
- gevoel gaat spelen en je weet niet wat
- de ander gaat doen.
- Nou, dat [snuift] je gewoon durft, dat
- je op je gevoel vertrouwt, het gewoon
- doet en niet teveel nadenkt over eh of
- het wel kan of mag of goed gaat.
- Gewoon doen. En soms dan gaat het
- helemaal fout. Maar ja, dat is ook wel
- weer heel spannend en ja, daar leer je
- dan wel van.
- [muziek]
- [muziek]
- Ja, een instrument dat kan ademen en
- waarin je een wereld van geluid kunt
- horen. Ik ben fan.
- [muziek]