B1NOS Journaal in Makkelijke Taal · 11 maart 06:00
Weer veel aanvallen in Iran, meer olifanten in Kenia en 150 jaar telefoon
Dit kanaal laat de video alleen op YouTube zien. Het transcript en de woorden staan hier nog wel.
Bekijk op YouTubeTranscript
- Goedemiddag. Dit is het Journaal in Makkelijke Taal van dinsdag 10 maart
- en ik ben Iris de Graaf.
- In dit journaal gaat het over de oorlog in Iran.
- Dat merken we hier aan hogere benzine- en dieselprijzen.
- We laten zien dat er steeds meer olifanten zijn in Kenia...
- maar daar zijn boeren niet altijd blij mee.
- En we vertellen dat het vandaag precies 150 jaar geleden is...
- dat mensen voor het eerst met elkaar konden bellen.
- We beginnen met nieuws over de oorlog in Iran.
- Amerika en Israël vallen ook vandaag weer veel plekken aan in het land.
- En ook op andere plekken in de wereld zijn de gevolgen...
- van de oorlog goed te merken.
- In de hoofdstad van Iran, Teheran, zijn veel mensen bang.
- Er vliegen raketten over de stad.
- Ze raken bijvoorbeeld plekken waar olie en benzine worden bewaard-
- die daardoor in brand vliegen. Ook zijn er flats geraakt.
- In Iran zouden al meer dan 1200 mensen zijn gedood...
- door de aanvallen.
- Iran vecht ook terug.
- Het schiet raketten en drones naar landen in de buurt.
- En Iran zegt dat ze schepen aanvallen die olie en gas vervoeren.
- Veel schepen moeten door deze zee. Aan de ene kant ligt Iran...
- en aan de andere kant liggen andere landen met veel olie en gas.
- De schepen moeten dus vlak langs Iran varen.
- Veel schepen durven dat niet.
- Daardoor krijgen landen dus minder olie en gas.
- En worden dat soort brandstoffen steeds duurder.
- Ook in Nederland.
- Benzine en diesel tanken is bijvoorbeeld veel duurder geworden.
- Dat is voor autorijders lastig, maar ook voor ondernemers.
- Eigenaren van een rijschool merken bijvoorbeeld meteen...
- dat de prijs van diesel en benzine duurder is.
- Ze rijden de hele dag in hun lesauto, vertelt de rijleraar.
- Het gaat wel heel snel, heel hard.
- Zo'n 200 euro per maand dat het meer is geworden.
- Toch verhoogt hij de prijs van een rijles nog niet.
- Wel krijgen leerlingen tips hoe ze zuiniger kunnen rijden.
- Af en toe wat eerder het gas loslaten.
- Zodat je minder hoeft te remmen.
- En wat eerder schakelen, wordt altijd gezegd.
- Dat zijn de tips die ik mee krijg.
- Maar als de prijs van brandstof zo hoog blijft...
- dan worden rijlessen wel duurder, zeggen sommige rijscholen.
- Ook andere mensen die veel rijden voor hun werk merken het.
- Zoals deze loodgieter.
- Toen ik begon als loodgieter...
- was de diesel nog niet eens 1 euro per liter.
- Dus dat was wel leuk tanken altijd.
- Maar zo goedkoop is het nu niet meer.
- Bij de Shell was het 2,50 euro of zo.
- Dus dat best serieus geld.
- Minder rijden kan hij niet door zijn werk.
- Toch wil hij zijn prijzen nog niet verhogen.
- Hij wil niet te duur worden voor mensen.
- Als de benzine zo duur blijft...
- wil de regering gaan kijken of ze iets kunnen doen...
- om mensen en bedrijven te helpen.
- Het gaat goed met de olifanten in het Afrikaanse land Kenia.
- Er komen er namelijk steeds meer bij.
- Maar zoveel olifanten zorgen ook voor overlast.
- Steeds vaker wandelen ze dorpen of boerderijen binnen...
- en maken ze veel kapot.
- Daarom is een nieuwe manier bedacht om de dieren op afstand te houden.
- Het komt regelmatig voor...
- dat olifanten 's nachts door landbouw-velden wandelen.
- Deze beelden zijn gefilmd in het donker.
- De olifanten eten van het land en beschadigen de grond.
- Boeren proberen de dieren tegen te houden.
- Maar soms vallen de olifanten dan aan.
- Dat gebeurt hier, in Kenia.
- De afgelopen jaren zijn er steeds meer olifanten bijgekomen.
- Maar dat is dus lastig, zegt deze boer.
- Om de olifanten en de boeren uit elkaar te houden...
- gebruiken de parkbeheerders drones.
- Die drones zorgen ervoor dat de olifanten weggaan...
- vertelt onze journalist.
- Natuurbeschermers denken dat de olifanten...
- extra bang zijn voor de drone...
- omdat het geluid hen doet denken aan zoemende bijen.
- Uit angst om gestoken te worden, maken ze zich uit de voeten.
- De olifanten worden dus weggejaagd..
- nog voordat ze alles kapot kunnen maken.
- De boerderij raakt zo niet beschadigd...
- en boeren laten de olifanten met rust.
- En dan: even bellen met je vrienden of familie, dat is nu heel normaal.
- Maar vroeger was het heel bijzonder dat dat kon.
- Vandaag is het precies 150 jaar geleden dat twee mensen...
- voor het eerst met elkaar belden.
- Toen er nog geen telefoon was...
- probeerden mensen ook al met elkaar te praten.
- met twee blikjes bijvoorbeeld. Dat vertelt Arnold.
- Hij werkt in dit telefoonmuseum.
- En dan praat je hierin...
- en aan de andere kant kun je luisteren wat er gezegd wordt.
- Maar dat werkt alleen als het touwtje strak staat.
- De eerste telefoons die zagen er ook zo een beetje uit.
- Hier moest je in praten...
- en dan kon je zo ook luisteren als de andere kant iets tegen jou zei.
- Dat was dus 150 jaar geleden.
- Eerst was de telefoon heel duur.
- Alleen rijke mensen en bedrijven hadden er een.
- Later kwamen er telefooncellen. Daardoor konden meer mensen bellen.
- En daarna hadden steeds meer mensen thuis, een telefoon. Die klonk zo.
- (gerinkel)
- Kinderen van nu hebben die tijd niet meegemaakt.
- Zij kennen alleen de smartphone.
- Oh, dat is wel heel zwaar.
- Dit is misschien voor het...
- Eh, dat weet ik niet.
- Je moest helemaal zo doen, denk ik.
- Ik vind het wel grappig, want dan... Hoi.
- Het is heel anders dan een mobiele telefoon.
- Ja, heel anders dus. Maar één ding is hetzelfde gebleven:
- Je kunt nog steeds bellen met een telefoon.
- Al doen kinderen dat wel minder, merkt Arnold ook.
- Dat merk ik ook wel aan mijn kleinzonen.
- Want die hoef ik niet te bellen. Dan nemen ze niet op.
- Maar WhatsAppen doen ze wel.
- De kinderen op deze school vinden de mobiele telefoon een stuk fijner.
- Deze is heel licht. En deze is heel zwaar.
- En als je dan ook nog de hele tijd zo moet zitten, of zo...
- dat is best zwaar. Dat zou ik echt niet kunnen.
- Dan zou ik zeggen: Ik ben nu moe, ik ga ophangen.
- En dan het weer: Vandaag was het grijs en niet zo koud.
- Vanavond kan er nog een bui vallen en wordt het 6 tot 10 graden.
- Morgen gaat het regenen...
- en in de middag is op sommige plekken de zon weer te zien.
- Het wordt dan 10 tot 12 graden.
- In dit Journaal...
- ging het over bedrijven die last hebben van de stijgende olieprijs.
- Dat komt door de oorlog in Iran.
- We lieten zien hoe drones worden gebruikt...
- om olifanten weg te jagen in Kenia.
- En we vertelden over de uitvinding van de telefoon.
- Dit was het voor nu.
- Morgen is er weer een NOS Journaal in Makkelijke Taal. Tot dan.