A2Het Klokhuis · 17 augustus 13:00
Hoe ziet een bij? | Anders kijken
Transcript
- Met onze ogen kunnen we heel veel zien.
- Ver af, van dichtbij in kleur en ook
- aardig rondom ons heen. Maar we zien ook
- heel veel niet. Als je met andere ogen
- naar de wereld kijkt, ziet hij er echt
- totaal anders uit.
- Zoals met de ogen van
- een bij. Bijen zien een ander soort
- licht dan wij. Namelijk ultra violet
- licht. En dat is zeg maar een onwijs
- paars licht. Tenminste dat denk ik, want
- ik kan het met mijn ogen niet zien.
- Zonlicht bestaat uit lichtstralen van
- allerlei verschillende golflengtes. En
- bij elke golflengte hoort [muziek] een
- kleur. Bij een korte golflengte hoort de
- kleur paars. Bij een iets langere blauw,
- groen, geel, oranje en rood. Dit kunnen
- wij mensen allemaal waarnemen,
- maar er bestaat ook licht met een
- [muziek] nog kortere golflengte. En dat
- zit hier zo eigenlijk nog iets meer
- links van dat paars. Kijk, ultra violet
- licht noem je dat. We kunnen het wel
- voelen trouwens bijvoorbeeld als je te
- lang in de zon zit, dan zorgt dat ultra
- violet ervoor dat je verbrandt. [muziek]
- En de bijien die kunnen het dus wel
- zien.
- Maar wat hebben die [muziek] daar dan
- aan?
- Kasper, jij weet het antwoord.
- Ja. Een bij ziet kleuren die voor de bij
- belangrijk zijn. En plantjes maken daar
- [muziek] gebruik van door bloemen te
- maken die kleuren reflecteren, die de
- bijen en andere insecten heel goed zien.
- Ja, een soort samenwerking tussen de
- bloem en de [muziek] bijen.
- Precies. Want de bloem is afhankelijk
- van insecten voor zijn voortplanting.
- Oh ja,
- deze ken je wel.
- Ja. Ja. Eh gewone paardenbloem toch?
- Precies. [muziek] Nou, als we daar een
- kleurenfoto van maken, zien we dit. Zien
- we mooie gele paardenbloem wij dat doen.
- Nog steeds gele paardenbloem. Ja. Ja.
- Als we nou van dezelfde bloemenfoto
- maken met een camera die ultraviolet kan
- zien, dan zien we dit. De bloemblaadjes
- aan de randflecteren
- ultraviolet en in [muziek] het hart van
- de bloem doen dat niet.
- Ja, het is echt een soort dartboard hè,
- lijkt het wel.
- Ja, klopt. Wij noemen dat een een
- boelzaai [muziek] patroon. Daar is het
- stuitifmeel en de nectar. En zijn er nog
- meer bloemen met dit soort patronen of
- Ja, bijvoorbeeld de boterbloem heeft dit
- ook heel sterk. Is geel voor ons. Maar
- bijvoorbeeld de klaproos
- ja,
- die is rood. Maar bijen zien geen rood.
- Oh, heel even checken, want dit is wat
- een bij ziet, hè.
- Precies.
- En ja, geel dus wel. Dus de paardenbloem
- ziet hij dan nog wel, maar rood staat er
- niet tussen in.
- Nee, [muziek] precies. Dus Klaproos in
- Europa heeft zich daaraan aangepast door
- ook ultraviolet te reflecteren. Zo is
- hij ook voor de bijen hier heel goed te
- zien.
- Dankzij ultra violet licht mist een
- beides nooit zijn doel. [gelach]
- Ja, ik ben geen bij hè.