A2NOS Journaal in Makkelijke Taal · 15 januari 18:01
Explosies in Utrecht, uitvinding voor nierpatiënten, ruimtevaarders terug door ziekte
Dit kanaal laat de video alleen op YouTube zien. Het transcript en de woorden staan hier nog wel.
Bekijk op YouTubeTranscript
- Goedenavond. Dit is het NOS Journaal
- Inkelijke taal van donderdag 15 januari
- en ik ben Jeroen Jepkema. In dit
- journaal vertellen we dat er explosies
- zijn geweest in het centrum van Utrecht.
- We laten zien dat er een nieuwe
- uitvending is voor mensen met
- nierproblemen. En het gaat over
- astronauten die eerder terug zijn
- gekomen uit de ruimte omdat er eentje
- ziek is.
- We beginnen met het nieuws uit Utrecht.
- Daar is in het centrum van de stad een
- grote explosie geweest. Er is daarna een
- grote brand uitgebroken. Het gebeurde
- dus in de stad Utrecht in het midden van
- het land. En hier is de brand te zien.
- Wat er precies is gebeurd is nog niet
- duidelijk. Er zouden meerdere explosies
- zijn geweest. Rond vanmiddag is het
- gebeurd. Achter naar binnen gehaald
- namelijk.
- En hier is te zien hoe groot de schade
- was.
- Onze verslaggever Sander van Hoorn is nu
- in Utrecht. Sander, wat weten we tot nu
- toe?
- Heel weinig eigenlijk. Ehm je ziet
- achter mij een straat en waar die mannen
- aan het werken zijn, een klein stukje
- verderop is een zijstraatje. En daar was
- die grote ontploffing. Ik heb een paar
- mensen gesproken die in dat straatje
- wonen. Die zeggen: "Het zijn daar
- allemaal gewoon huizen. Dus hier heb je
- nog wel wat winkels, maar in dat
- straatje waar het gebeurde niet. Daar
- wonen gewoon mensen. En die vertellen
- ook dat de ruiten aan het trillen waren.
- Dat sommige ruiten helemaal kapot
- gingen. En zij hadden het over een hele
- grote explosie en daarna nog een paar
- kleine. Nou, je ziet ook achter me
- misschien de rook die eh nog uit de
- huizen komt. De brandweer is op dit
- moment nog heel erg druk bezig om die
- brand uit te maken, maar dat is er nog
- niet gelukt. En zeggen ze, er zijn vier
- mensen die gewond zijn geraakt. Maar ze
- zeggen er meteen bij: "We weten niet
- hoeveel mensen nog in die huizen op dit
- moment zijn."
- Nee. En mensen die daar in de buurt
- wonen, die weg konden komen, die worden
- opgevangen ergens, hè. Eh is al
- duidelijk wanneer die dan weer naar huis
- kunnen?
- Nee, is nu niet duidelijk. Ze willen
- natuurlijk eerst dat de brand uit is.
- Daarna moeten ze kijken of de huizen in
- de buurt of die veilig zijn. Want de
- knal die was zo groot, zeggen mensen
- hier, dat er ook op de plek waar ik sta
- nog ruiten kapot zijn gegaan. Dus die
- knal die was echt heel groot. Nou, dan
- kun je je voorstellen dat eerst van de
- huizen daarnaast bekeken moet worden of
- het veilig is om daar naartoe terug te
- gaan. En ik sprak net een man die was
- met zijn zoon en zijn hond op weg naar
- dat opvangcentrum en die weet alleen
- maar dat hij voorlopig niet terug kan.
- En die hoopt dus in dat centrum waar ze
- worden opgevangen te horen wanneer dat
- wel kan. Dankjewel Sanne van Hoorn in
- Utrecht.
- We gaan verder met een Nederlandse
- uitvinding en die mensen met
- nierproblemen kan helpen. Het gaat om
- een klein apparaat dat het bloed van
- mensen kan schoonmaken.
- Je nieren zitten hier. Nieren filteren
- het bloed. Ze halen slechte stoffen
- eruit en maken bloed schoon.
- Maar bij mensen met een nierziekte werkt
- dat schoonmaken niet goed. Er blijven
- dan teveel slechte stoffen in het bloed
- zitten en dat kan dan giftig worden. De
- meeste mensen met een nierziekte moeten
- daarom een paar keer per week naar het
- ziekenhuis. Daar staan speciale
- apparaten die het bloed kunnen
- schoonmaken. Een dialys machine. Deze
- vrouw heeft ook een nierziekte en komt
- er vaak.
- zonne. Dit had ik hier niet gezeten. Dus
- ik ben echt heel blij dat dit ontdekt
- is. Dat wij dit kan van gebruik maken
- enzo.
- Maar dat kost veel tijd en moet dus een
- paar keer per week. Dat zorgt ervoor dat
- mensen met een nierziekte vaak veel tijd
- vastzitten aan zo'n machine.
- In Nederland zijn ongeveer 5000 mensen
- met een nierziekte. Voor hen is
- misschien een oplossing gevonden die nu
- wordt getest. Wetenschappers hebben het
- apparaat zo klein weten te maken dat het
- in een koffertje past.
- Dat vertelt ook deze vrouw. Zij laat het
- nieuwe apparaat zien.
- Dit is hem. Hij is 13 kg. Is veel
- lichter dan een standaardmachine en
- compact. Dus hij kan mee in een
- handbagage reiskoffer. Bijvoorbeeld in
- het vliegtuig.
- En dat geeft patiënten veel vrijheid. Ze
- hoeven straks niet meer altijd in de
- buurt van een ziekenhuis te zijn. Deze
- nierpatiënt is daar erg blij mee.
- Wat zou het u opleveren op het moment
- dat u zo'n mobiel neerdialyse apparaat
- heeft?
- Die vakantieverhaal.
- Dan ben je niet afhankelijk van andere
- mensen, want dan heb je alles in handen
- zelf.
- Als de testen goed gaan, dan kan dit
- apparaat volgend jaar of het jaar daarna
- door iedereen worden gebruikt.
- Vandaag kwamen vier ruimtevaders terug
- op aarde en dat was eerder dan de
- bedoeling was. Één van de ruimtevaders
- was ziek geworden in het ruimtestation
- ISS. Het was voor het eerst dat iemand
- terug moest uit de ruimte omdat hij daar
- ziek werd.
- Dit is het ruimtestation ISS. Het zweeft
- al 25 jaar in de ruimte, ver boven de
- aarde. Verschillende landen hebben het
- gebouwd. Het is zo groot als een
- voetbalveld.
- In het ruimtestation doen wetenschappers
- allerlei onderzoeken. Er is verder van
- alles te vinden. Er zijn plekken waar
- mensen kunnen sporten, eten en slapen.
- De mensen die er werken komen uit
- verschillende landen. Ook deze
- Nederlandse ruimtevaarder werkte er. Hij
- vertelt over de wc in de ruimte.
- Aan deze kant hebben we het toilet.
- Natuurlijk uitmate belangrijk. Dus urine
- wordt opgevangen in de zon slang. En
- vervolgens eh wordt het weer gebruikt om
- drinkwater te maken.
- Iedereen die hier werkt heeft een
- medische training gehad en er zijn
- medicijnen en er zijn medische
- apparaten. Als er iemand ziek wordt, dan
- lossen de ruimtevaarders dat zelf op.
- Maar nu is het niet gelukt om iemand die
- ziek werd weer beter te maken. Daarom
- kwamen vier ruimtereizigers eerder terug
- dan de bedoeling was.
- Hier beginnen de vier met hun terugkeer.
- Met dit kleine ruimtevaartuig vallen ze
- terug naar de aarde. Het vaartuig landt
- aan parachuts in de zee. Dat gebeurde
- vanochtend. De vier bemanningsleden
- werden door bootjes uit het water
- gevist.
- Ze werkten een half jaar in het
- ruimtestation.
- Na aankomst werden ze allemaal medisch
- onderzocht.
- Dat gebeurt altijd als mensen terugkomen
- uit de ruimte. Het is niet bekend
- gemaakt wie van de vier zo ziek was dat
- iedereen eerder terug moest. Ook is niet
- verteld wat er precies aan de hand is
- met de zieke ruimtevaarder.
- En dan het weer. Vandaag was het
- bewolkt. Vanavond valt er aan zee soms
- wat regen. Het is 7 tot 9°en.
- Morgen zijn er veel wolken, kan het
- regen vallen en dan wordt het 6 tot
- 11°en.
- In dit journaal vertelden we dat er twee
- explosies zijn geweest in het centrum
- van Utrecht. Het ging over een nieuwe
- uitvinding voor mensen met nierpremen en
- we lieten zien dat astronauten eerder
- zijn teruggekomen. Dit was het voor nu.
- Morgen is er weer een NOS journaal in
- makkelijke taal. En het laatste nieuws
- over de explosie in Utrecht kunt u zien
- in het journaal van 6 uur of online op
- noos.nl. Fijne avond.
- เ