B1Het Klokhuis · 17 juni 13:00
Wat als je niet kunt praten?
Transcript
- Praten doen we eigenlijk de hele dag
- door om te laten weten wat we gedaan
- hebben, onze mening te geven, een grapje
- te maken of om te laten weten hoe we ons
- voelen bijvoorbeeld. Maar er zijn
- kinderen en ja, volwassenen trouwens ook
- die dat niet kunnen. Ja, hoe moet je dan
- iets duidelijk maken? Wat als je niet
- kan praten? Er zijn meer kinderen dan je
- denkt die niet of niet goed kunnen
- praten. Ja, hoe moet je dan zeggen als
- je geen zin hebt om naar bed te gaan, hè
- bijvoorbeeld of wat je allemaal voor
- leuks hebt gedaan afgelopen weekend?
- Blijven al die gedachtes dan gevangen in
- je hoofd? Nou, om daarchter te komen heb
- ik een afspraak met Iefke. Zij is een
- meisje dat niet kan praten. Eens even
- kijken of ik ha hier binnen kan vinden.
- [muziek]
- Wauw.
- Hey, sorry.
- Oh ja,
- ik ben op zoek naar Iefke.
- Ja, Iefke stat daar. Dat meisje met die
- tablet.
- Zit z
- zit
- z.
- Hey, ik ben de moeder van Ike
- aangenaam. Ik ben even een beetje in de
- war, want eh Ike kan niet praten, maar
- ze staat wel op het toneel.
- Ja, ik snap de verwarring. En die
- tablet, dat is eigenlijk een
- spraakcomputer en daardoor kan ze toch
- meedoen. Ja,
- dus ze heeft ook echt tekst.
- Ja, ze heeft ook tekst. Wat cool
- eigenlijk niet.
- Heel mooi wat je net deed.
- Dank je.
- Ik hoor het.
- En hoe komt het dat Ike niet kan praten?
- [muziek]
- Oh, Ike heeft het angel syndroom. Dat is
- een aandoening in de hersenen waardoor
- je onder andere niet kan praten. Oh, we
- zijn net klaar.
- Even kijken.
- Ja, is goed.
- Hey, goed gedaan jongen. Ja, ging goed.
- Nee,
- tof. Kijk. Hey, kijk.
- Jij bent dus Iefke.
- Hoe heet jij?
- Mijn naam is Pascal. aangenaam.
- Welke muziek vind jij leuk?
- Oeh, zo. Dat is wel een moeilijke vraag
- gelijk. Ehm ja, als ik moet kiezen ga ik
- denk ik toch wel voor hiphop.
- Ehm
- kom eens.
- Oké. Waar naartoe?
- En en en
- ja. Oké. Oh ja, ik ga mee blijkbaar.
- Nou, blijkbaar ga je mee naar huis.
- Ja.
- Heyé, ik zag dat alle tekst van jouw
- toneelstuk hierin staat. Wat is dit voor
- bijzonder apparaat? eh
- ik praat met deze computer.
- Ik heb natuurlijk nog nooit zo'n
- apparaat gezien.
- Ja, ik heb wat drinken voor jullie.
- Ik vind het gezellig.
- Ah, ik ook.
- Nou, ik vind het ook wel gezellig.
- Ja, we hebben veel bezoek. Vind ik ook
- altijd leuk als er mensen komen.
- [gelach]
- En zou je dit dan kunnen zien als Iefke
- stem?
- Als je het zou vergelijken? Het is net
- als een rolstoel als je niet kan lopen.
- Daar gebruikt Ivke een spraakcomputer om
- te kunnen praten.
- Bijvoorbeeld wat wat zijn jouw hobby's?
- Bioscoop.
- Ah, de bioscoop.
- Pannenkoekenkraam.
- Ja, we hebben dus een pannenkoekenkraam
- op de markt één keer in de in de maand.
- Ja. Of wij allemaal meegaan naar de
- pannenkoekenkraam.
- Ik ga mee. Gezellig.
- Ja. In Nederland zijn er meer dan
- 150.000
- kinderen [muziek] die niet of niet goed
- kunnen praten. Cindy,
- hoi, welkom.
- Dankjewel. Eh jij geeft logopedie aan
- nietprekende kinderen.
- Ja, klopt.
- Ja, ik dacht dat het was voor als je wel
- kan praten, maar als je bijvoorbeeld
- stottert of slist.
- Ja, maar dat doe ik niet. Eh ik heb me
- gespecialiseerd in eh de communicatie
- bij nietprekende kinderen. Bij mensen
- die niet kunnen praten [muziek] is er
- vaak een probleem in de hersenen. De
- mondspieren worden niet goed
- aangestuurd.
- Ja. En dan kan je dus niet goed praten,
- maar dan zijn er nog wel heel veel
- andere vormen van communicatie mogelijk.
- Ja, precies. Denk bijvoorbeeld aan
- lichaamstaal als je boos bent.
- Hoe bedoel je?
- Eh dat bijvoorbeeld.
- Ehm maar eh ja, er kan meer nodig zijn
- eh om te communiceren. Lichaamstaal
- [muziek] is soms gewoon echt niet
- genoeg. En daarom zijn er deze
- hulpmiddelen.
- Wacht even, [muziek] dit zijn allemaal
- verschillende sprakhulpmiddelen.
- Het zijn allemaal verschillende omdat
- het juist zo persoonlijk is wat je nodig
- hebt.
- Oké. Eh deze bijvoorbeeld eh hoe werkt
- dit?
- Dit is een communicatiekaart [muziek]
- met allemaal verschillende eh
- pictogrammen erop.
- Plaatjes.
- Plaatjes. [muziek] Ja. Als we nou eens
- deze nemen. Niet alle woorden kunnen op
- die eerste pagina staan. Dus de woorden
- zitten onderverdeeld [muziek] in
- categorieën, in mapjes.
- Oh wauw. Ja ja ja.
- Zo hebben we wel meer opties.
- Even kijken. Ik zie eten, drinken,
- [muziek] sport. En stel je wil praten
- over je hond.
- Ja.
- Eh dan ga je natuurlijk naar dieren.
- En dan kijk je hier wat voor [muziek]
- dier.
- Het is echt wel een huisdier.
- Ja.
- En daar staat hij al. Hier.
- Hond.
- Ja. Zie je?
- Ja.
- Makie.
- Ja. Ja. Ja. Dus door die [muziek]
- categorieën wordt het eigenlijk wat
- makkelijker. Dan kan je sneller bij een
- woord komen.
- Ja, maar dan moet het je wel voorgedaan
- worden, hè. Je moet wel leren waar wat
- staat.
- Ja,
- maar er zijn ook kinderen die het niet
- kunnen aanwijzen en die kunnen
- oogbesturing gebruiken.
- Oogbesturing.
- En jij kan nu niet praten.
- Hm hm hm.
- Ehm laten we eerst oefenen. Eh kan jij
- eens naar het woordje [muziek] leuk?
- Leuk.
- Nou. Supersnel. Hm.
- De computer [muziek] ziet dus aan jouw
- ogen waar je naar kijkt.
- Wat vind jij nu echt heel leuk om te
- doen?
- [muziek]
- Hm hm.
- Schaarts.
- Oh.
- Race
- Olympische Spelen.
- Ah. Ben je naar de Olympische Spelen
- geweest? [gelach]
- Tennis.
- Tennissen.
- Hm.
- Vind je die leuk?
- Nee, ik Ja. Eh even kijken. Oké, jij kan
- niet praten. [muziek]
- Weet ik. Ja, het woord staat volgens mij
- niet tussen.
- Stoute hond.
- Dat was niet wat ik wilde zeggen.
- [gelach]
- Ik zet hem even.
- Oké, dankjewel. Ja. Ja. Eerste keer best
- intensief voor je ogen nog.
- Ja, zeker. Maar welk woord zocht je nu
- eigenlijk?
- Skaten.
- Ah, maar het kan ook dat het woord er
- gewoon nog niet in staat.
- Maar hoe komen die woorden hier dan in?
- De mensen die het beste kennen, die
- kunnen dat erin zetten.
- Nou, dan weet ik precies wie mij dat kan
- laten zien. Ester, hoe zorg je ervoor
- dat de juiste woorden voor Ike in dit
- spraakhulpmiddel terechtkomen?
- Ja, we kennen er natuurlijk goed. Dus we
- zetten de woorden erin waarvan we denken
- die eh passen bij [muziek] zoals
- bijvoorbeeld theaterwoorden.
- Wees nou maar grot.
- Ik ben eerlijk.
- Ja, die kijk
- Ike vindt grappen maken heel leuk. Dus
- we hebben ook een moppenpagina waar ze
- grappen mee kan maken.
- Ja, maar ik kan me voorstellen dat ze
- ook wil vertellen over dingen die ze
- niet leuk vindt, zoals [muziek] pijn.
- Ja, dat is ook echt super belangrijk,
- want vaak kun je dat niet zeggen of niet
- waar het dan pijn doet. Dus dan heeft ze
- ook echt een hele pagina [muziek] over
- pijn.
- Pijn.
- Maar soms wil ze natuurlijk iets zeggen
- en dat het woord er niet in staat.
- [muziek]
- Ja, dat dan maakt ze een gebaar. Snappen
- we het niet. Dan eh heeft dan een knop
- ook
- Hm hm.
- Van
- het staat er niet in.
- En dan gaan we ja en nee vragen stellen
- en dan proberen we te achterhalen wat ze
- dan bedoelt.
- Een beetje zoals het spelletje Hints.
- Ja, eigenlijk wel.
- Ja. En dan ben ik wel nog nieuwsgierig
- of er een hele belangrijke sport in
- staat.
- Skaten.
- Oh, dat weet ik eigenlijk ook niet. Moet
- even kijken.
- Lijkt me wel toch?
- Nee, staat er niet in. Ik kan hem er al
- even inzetten.
- Heel graag. Ik zie al allemaal
- skateboard, maar ik doe met skates. Nou,
- ik ga even voor de rol schaatsen dan.
- A jouer.
- Nou, dan is het nu tijd om te
- skaten
- door weer een wind. Zo. Ja.
- Hey, nu kunnen we racen. Woe.
- Op naar de pannenkoeken.
- Pannenkoeken met de lach.
- Ja,
- appel.
- Nou, dat past wel bij het [muziek]
- lokhuis. Een pannenkoek met appel.
- Wil jij een pannenkoek?
- Ja, lekker.
- Ja,
- lekker.
- Ah, Ike
- jeuk.
- Ah, dankjewel. Hoppatee. [gelach]
- Hij is heel goed. [muziek] Nou, deze is
- van het huis.
- Heel goed.
- Wil jij van de hoek?
- Ja, ik lust wel een paar.
- Ja.
- Ja.
- Wil jij de pankoek?
- Ja.
- Ja.
- Ja.
- Oké. Waar moet hij heen?
- Niet zo snel, Ike. Niet zo snel. Niet zo
- snel.
- Dankjewel.
- Eet smakelijk.
- [gelach]
- Dankjewel. Jij ook bedankt en heel veel
- succes.
- Ja, geweldig dat er spraakhulpmiddelen
- bestaan, toch Ike? Ja, anders zouden wij
- nu niet kunnen zeggen hoe
- lekker
- deze pannenkoeken zijn.
- Delicious.
- Nou, ik vind hem ook wel.
- Holy moly.
- Een goeie. Zien tot de volgende keer.
- Mazzel
- mazzel.