B1Het Klokhuis · 30 oktober 14:00
Wat doen eiwitten in ons lichaam?
Transcript
- Elke dag eten we. [muziek]
- We hebben honger. We eten wat en we
- poepen en plassen het weer uit.
- Wat?
- Nou ja, dat is niet helemaal waar. Neem
- bijvoorbeeld dit broodje gezond. Slechts
- [muziek] een klein gedeelte hiervan
- poepen en plassen we inderdaad weer uit.
- Maar het grootste gedeelte hiervan gaat
- op reis door ons [muziek] lichaam. Ons
- eten zit namelijk vol met
- voedingsstoffen.
- [muziek]
- Deze voedingsstoffen zijn water,
- koolhydraten, vetten, vitamine en
- mineralen. En vandaag kijken we naar
- eiwitten.
- Waar gaan ze precies heen en wat doen ze
- daar voor nuttigs? Ah, lekker.
- Ook in ons broodje gezond zitten genoeg
- eiwitten. Maar vooral ei en kaas zijn
- heel eiwitrijk.
- Dat komt omdat kaas gemaakt wordt van
- koeienmelk wat volwitten zit, net als
- yoghurt. Maar [muziek] dat wil niet
- zeggen dat alleen wit eten vol eiwitten
- zit. Al het eten wat je hier ziet bevat
- flink wat eiwitten. Dus ook rode bonen
- of roze tonijn.
- Maar h
- lekker brood.
- Dan blijft nog steeds de vraag: wat doet
- ons lichaam met die eiwitten?
- Ons lichaam maakt ons eten steeds
- kleiner en dat begint al met het kouwen
- in de mond. En dat gaat verder in de
- maag waar het ook kleiner wordt gemaakt.
- En dan gaat het [muziek] naar de dunne
- darm waar het nog kleiner wordt gemaakt.
- Nu zijn ze klein genoeg om verder te
- reizen en daar heeft ons lichaam iets
- geniaals voor.
- Bloedbanen, een soort buizen waar bloed
- doorstroomt.
- Via je darmwand komen de eiwitdeeltjes
- in deze bloedbanen [muziek] en
- daarvandaan reizen ze verder naar je
- spieren, je nagels, je hersenen, je
- haren, je huid. [muziek] Eiwildeeltjes
- komen zo'n beetje overal in je lichaam
- terecht. En dat is nodig ook. Eiwitten
- zijn namelijk de bouwstenen van ons
- lichaam. Wat bedoel je daar nou mee? Hm,
- leuk dat je het vraagt.
- Stel je voor dat je lichaam gebouwd moet
- worden zoals een huis ook gebouwd moet
- worden. Maar in plaats van bakstenen
- gebruikt je lichaam eiwitten als
- bouwmateriaal. Je begint als baby, maar
- je wordt steeds groter en groter.
- Ah, nu snap ik waarom baby zoveel melk
- drinken.
- Zit vol met bouwstenen, oftewel
- eiwitten.
- En op een gegeven moment is ons lichaam
- af. We zijn uitgegroeid. We worden niet
- meer groter.
- Maar waarom zouden we dan nog eiwitten
- nodig hebben? Dat gaan we hier zien.
- Eiwitten zijn de bouwstenen van ons
- lichaam. [muziek] Ze laten ons groeien.
- Eerst als baby en kind, maar ook als
- volwassenen heb je nog steeds eiwitten
- nodig. Voor
- je spieren bijvoorbeeld nu even aan jou.
- Die kunnen heel je leven nog groeien
- of krimpen [muziek] zoals bij Wouter die
- een paar weken geleden zijn enkel
- gebroken heeft.
- Zo, hoe voelt dat?
- Heel bevrijdend. Ja, of
- ik eh mijn been weer terug heb.
- Ja, maar ik ben al wel benieuwd hoe dit
- been eruit ziet ten opzichte van jouw
- andere been.
- Kijk.
- Oh ja, ik zie het wel een beetje. Deze
- lijkt iets dunner dan die andere.
- We kunnen het zelfs nog meten met een
- meetlint. Dus zitten we hier op zo'n 35.
- Ja.
- Meten we de kuit op dezelfde hoogte.
- Nou, dan komen we al uit hier op 37.
- Zo.
- Dus dat is 2 cm verschil in de omtrek.
- Ja. Maar hoe kan dat dan? Nou, omdat de
- kuidspier niet gebruikt wordt, omdat je
- de enkel niet kan bewegen door het gips,
- ja, dan krimpt eigenlijk de spier omdat
- je het niet gebruikt.
- Ja. En dan heb je dus ook weer eiwitten
- nodig, want dat is echt het
- bouwmateriaal om die spieren weer groter
- te maken.
- Ja, eiwitten zijn heel belangrijk om
- spieren groter te krijgen.
- En wat zou je dan aanraden om te gaan
- eten?
- Nou, afhankelijk van wat je lekker
- vindt, kan je bonen eten. Je kan kip
- eten, vlees, melk, yoghurt, eh tempe,
- soja.
- Ja. Nou, zit er wat lekkers voor je bij?
- Voor mij eh was dat hele rijtje wat
- Lenny opnoemde was eh super lekker. En
- naast het eten van eiwit is het ook heel
- belangrijk om te gaan bewegen.
- Nou, probeer maar een beetje gewicht
- erop te zetten. Ja, heel goed. En de
- rest vang je op met je armen op de brug
- te steunen.
- Gaat [muziek] het een beetje?
- Het gaat.
- Ja. Oké, dus nog veel oefenen
- denk wel.
- En waarom is dat bewegen nou zo
- belangrijk? Nou, dat bewegen is
- belangrijk om een signaal te geven aan
- het lichaam, zodat de spier eigenlijk
- een signaal krijgt van hey, we moeten
- sterker worden.
- Dus doordat hij leunt op zijn voet, weet
- zijn lichaam van daar moeten die
- eiwitten naartoe, daar moeten we weer
- gaan bouwen.
- Ja. Ja. Dus de eiwitten worden daar
- aangesproken [muziek] om de spieren
- sterker te maken.
- Maar niet alleen je spieren bouwen met
- eiwitten. Als je bijvoorbeeld een wondje
- hebt, [muziek] dan groeit er een nieuw
- huid op die plek dankzij eiwitten. En
- wat dacht je van nagels? Als je die
- afknipt, dan groeien ze gewoon weer aan
- dankzij die eiwitten. En hetzelfde geldt
- ook voor je haar.
- Of nou ja, dat snappen jullie wel toch?
- Dus als volwassenen heb je nog steeds
- eiwitten nodig als bouwstenen voor je
- lichaam.
- Maar om onze eiwitten goed te laten
- bouwen is er nog één iets heel
- belangrijks dat jullie moeten weten.
- Niet [muziek] alle eiwitten zijn
- hetzelfde. Er zijn twee verschillende
- soorten eiwitten. Plantaardige eiwitten
- en dierlijke eiwitten. Maar wat is dan
- het verschil en van welke gaan je
- scheten meer stinken? Allemaal hele
- belangrijke vragen om uit te zoeken.
- Zoteen krijgen jullie van Sera te horen
- wat het verschil is tussen plantaardige
- eiwitten en dierlijke eiwitten. Maar nu
- eerst de eiwitstrijd. Sera, de opdracht.
- Pak het eten waar per hap de meeste
- eiwitten in zitten.
- De meeste eiwitten. Appel. Kwark.
- Kwarks. Ik denk meer dan een appel in
- ieder geval. Wijngs. Ja,
- we gaan het zien.
- Kipfilet. Ja. Nee, wacht, daar zit nog
- meer in, denk ik. Kipfilet. We gaan naar
- links.
- Noten zit in noten denk. Nee, ik heb
- geen meer.
- De tijd loopt eh kaas zit ook in
- spannend.
- Krekels. Sojabonen. In bonen zitten veel
- eiwitten.
- We zijn er bijna.
- Brood. Melk. Nee. Ehm nee. Sojabonen.
- Ja, ik denk dat hier de meeste eiwitten
- in zitten.
- En dat is fout.
- Het goede antwoord is gedroogde krekels.
- Krekels
- die bestaan voor meer dan de helft uit
- eiwitten. En wereldwijd worden krekels
- meer gegeten dan je misschien wel dacht.
- Oké. Nou, misschien maar eens eentje
- proberen.
- Hij kijkt je echt aan.
- Eet mij. Eet mij.
- Oké, daar gaat hij.
- Eet maaruh.
- Deze zolderkamersmaak. Andere
- hogescoorders [muziek] zijn QCQQ
- kipfilet, punda's en parmezaanse kaas.
- Oké,
- die bestaan voor bijna 1/3 uit eiwitten.
- Oké, krekels. Dus de meeste eiwitten.
- Ja, dat had ik eh niet gedacht. En
- dierlijke eiwitten dus die je ook ziet
- in deze etenzwaren. En die zijn net weer
- iets anders dan plantaardige eiwitten
- die je ziet in eh bonen, linzen, rijst,
- noten. Maar wat is dan het verschil?
- Daarvoor kunnen we onszelf weer als een
- bouwwerk zien waarbij de steentjes de
- eiwitten zijn. Dierlijk eten heeft
- [muziek] alle bouwsteentjes die wij
- nodig hebben om aan ons lichaam te
- bouwen. Als we bijvoorbeeld nog groeien
- of spieren willen aansterken. [muziek]
- Dat komt omdat wij mensen meer op dieren
- lijken dan op planten. Dieren hebben ook
- benen eh ogen, neus, oren en planten
- niet.
- Plantaardige eiwitten hebben soms niet
- alle bouwsteentjes die we nodig hebben.
- Het kan zijn dat rijst alleen deze
- eiwitten heeft en bonen alleen deze.
- Maar als je ze combineert dan krijgt je
- lichaam ze toch allemaal.
- [muziek]
- Maar hoe zit dat dan met ons broodje?
- Daar zitten zowel dierlijke als
- plantaardige eiwitten in. [muziek] Net
- iets meer dierlijke dan plantaardige. Al
- met al best een eiwitrijk maaltje dus.
- Maar niet genoeg voor de hele dag.
- [muziek] Daarvoor heb je nog meer eten
- met eiwitten nodig.
- Ja, en dan blijft er nog één hele
- belangrijke vraag van [muziek] deze
- aflevering over. Van welke eiwitten ga
- je scheten nou meer ruiken? En het
- antwoord is van dierlijke eiwitten. Dus
- van [muziek] een stuk kip ga je scheten
- meer ruiken dan van rijst en bonen.
- Oh gatver. [muziek]
- Ben je nou serieus? Oh, dit is echt zo'n
- dierlijke vleessgeet.